Astronomide Kullanılan Araçlar

Ayrıntılı astronomi incelemeleri teleskobun icadı ile hızlanmış, el­de edilen veriler yeni çalışmalara kaynaklık etmiştir. Fizik biliminin optik alt alanındaki gelişmelere paralel olarak farklı şekil ve özellikte gözlem araçları geliştirilmiştir. Astronomide Kullanılan Araçlar sırasıyla Dürbünler, teleskoplar ve uydular olarak sınıflandırabiliriz.

araclar 300x96 - Astronomide Kullanılan Araçlar

Bu Yazıda Bulabilecekleriniz

Dürbünler

Birbirinin aynı veya simetrik mercekler grubunun aynı noktaya odaklanacak şekilde yerleştirilmesi ile oluşan araçlardır. Hafif ve kolay taşınabilir olmaları vazgeçilmez gözlem araçları olmalarını sağlamıştır.

Dürbünlerde merceğe gelen ışık ışınlarının merceklerden geçip göz merceğine nasıl ulaştığı yan­daki şekilde gösterilmiştir. Cisimden ışık ışınlarının ilk ulaştığı mercek objektif, gözümüzün dayalı oldu­ğu göz merceği ise oküler olarak adlandırılır.

Görme olayının gerçeklemesine yetecek kadar ışığın olmadığı ortamlarda aşağıdaki görselde görü­len gece görüş dürbünleri kullanılır.

Aşağıdaki görselde bu dürbünlerle elde edilen bir görüntü yer almaktadır.

Teleskoplar

Bilinen ilk teleskop, 17.yy. ın başlarında Hollandalı gözlükçü Hans Lippershey (Hans Liperşi 1570- 1619) tarafından icat edilmişse de 1609 yılında Galilei tarafından gökyüzü gözlemlerinde kullanılmıştır.

Gök cisimleri en büyük teleskoplarla bile nokta olarak görünürler. Ancak yakın gök cisimleri daha büyük görünür. Gök cisimlerinden gelen ışınların bir noktada odaklanıp gök cisimlerinin parlak ve daha büyük görünmesini sağlayan teleskoplar ışınımın dalga boyuna göre beş sınıfa ayrılır.

I. Optik teleskoplar             II. Radyo teleskopları             III. X-ışını teleskopları          IV. Kızılötesi ışını teleskopları            V. Gama ışını teleskopları

Optik Teleskoplar

Mercek veya ayna kullanılarak oluşturulan sistemlerle görüntünün elde edildiği teleskoplardır. Mer­cekli, aynalı ve melez (ayna ve mercekli) olmak üzere üç tiptir.

Radyo Teleskoplar

Elektromanyetik tayfın radyo dalgaları bölgesindeki ışınımları toplayarak gözlem yapmaya yarayan çanak şeklindeki antenlerdir.

Radyo teleskopların daha duyarlı olması için ileri bil­gisayar teknolojilerinden yararlanılır. Dalgaları toplayan alanın büyüklüğü önemli olduğu için radyo teleskoplarının çanakları olabildiğince büyük üretilir. Bu teleskopların ku­rulum yerleri de verimli çalışmalarında etkilidir. Radyo te­leskopların kullanıldığı gözlemevleri radyo televizyon ve radar sinyallerinden etkilenmeyeceği yerlere kurulur.

X-Işını, Kızılötesi Işını, Gama Işını Teleskoplar

Bilim insanları, optik ve radyo teleskopları ile elde edilen görüntüler atmosferin olumsuz etkileri nedeniyle kendilerini tatmin etmeyince yeni arayışlar içine girdiler. Böylece bilimde yeni atılımlara zemin hazırladılar.

1990 yılından beri Dünya yörüngesinde görev yapan Hubble (Habıl) uzay teleskobu ile elde edilen görüntüler, bu­güne kadar görünür ışıkla elde edilen en detaylı görüntüler­dir.

Hubble’ın dışında Compton gama ışınları gözlemevi, Chandra (Çhandıra) X-ışınları gözlemevi ve Spitzer (sipitzır) Uzay teleskobu NASA’nın Dünya atmosferi dışına yerleştirdiği farklı dalga boylarındaki ışınımlar ile veri toplayan teleskoplardır.

Aşağıdaki bu teleskoplarla elde edilen bazı görüntülerin görselleri yer almaktadır.

Teleskoplardan çekilmiş resim örnekleri

Teleskoplardan çekilmiş resim örnekleri

Uydular

Dünya’nın uydusunun Ay olması gibi diğer gezegenlerin de uyduları olduğunu biliyor muydunuz? Hatta Jüpiter gibi bazı gezegenlerin çok sayıda uydusu vardır.

Gezegenler ve doğal uydular, bilim insanlarına yapay uydular geliştirmek için esin kaynağı olmuştur. Yapma uydu olarak da adlandırılan bu teknoloji ürünleri ile ilgili ayrıntılı bilgileri ileride öğreneceğiz.

Şunlara da Göz Atmalısın
Share

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir