Beşerî Kökenli Afetler

Beşerî sebeplere bağlı olarak görülen doğal afetlerde diğer doğal afetler kadar olmasa da can ve mal kaybına neden olmaktadır.

Bu afetlerin nedeni yanlış arazi kullanımı, bilinçsizlik, ve ihmallerin orman yangınları, erozyon, asit yağmurları, nükleer kazalar, salgın hastalıklar ve böcek istilaları beşerî sebeplerle ortaya çıkan afetlerden bazılarıdır.

Orman yangınlarının ortaya çıkma sebebi doğal ve beşerî olarak ikiye ayrılır. Doğal yol­larla çıkan yangınlar volkan patlamalarına, yıldırım düşmesine, kurutucu etkisi olan rüz­gârların ağaç dallarını birbirine sürtmesi so­nucu ortaya çıkar.

İnsan ihmali olarak ortaya çıkan yangınlarda ise bilinçli olarak yakılan ormanlar (terör amaçlı) ve söndürülmeden atılan sigara izmariti, piknik ateşi gibi istem dışı yangınlar mevcuttur.

Çıkan yangınlardan % 25'i dikkatsizlikten % 34'ü ihmalden % 40 kadarı ise kasıtlı çıkarılmaktadır. Geriye kalan % 1 ise doğal yollar ile olmaktadır. Görüldüğü gibi orman yangınlarında malesef % 99 pay insanlara aittir.

Orman yangınları sonucunda; biyolojik çeşitlilik azalır, can­lıların yaşam alanı yok edilmiş olur. Havadaki nem dengesi bozulur ve ağaçların olma­dığı yerde toprak ve su erozyonu kendisini daha çok hissettirir.

Ormanlar sadece bir ekosistem değildir aynı zamanda birçok ekonomik faaliyet için doğal kaynaktır. Örne­ğin botanik turizmi, kâğıt ve orman sanayisi, sportif faaliyetlerde ve tomruk elde etme­de kullanılır.

Ormanlık olan her yerde yangın çıkma ihmali vardır ancak sıcaklığın ve kuraklığın oldukça fazla hissedildiği tropik kuşakta, Avrupa'nın güneyinde, Avustral­ya kıtasının büyük bir kısmında ve ABD'nin batısında orman yangınlarına sık rastla­nır.

orman yanginlari - Beşerî Kökenli Afetler

Orman yangınları

Erozyon

Erozyon toprağın dış kuvvetler tarafından aşınarak uzaklara taşınması olayıdır. Dış kuvvet­lerin fonksiyonlarından birisi olan aşınma doğa­daki dengenin korunması bakımından önemlidir ancak birtakım beşerî faaliyetler aşınmanın hızlı olmasına ve toprağın taşınmasına neden olur.

İlk bakışta erozyonun doğal afetler arasında olması şaşırtıcı gibi görünse de ciddi anlamda ekonomik kayıplara neden olur. Doğal bitki örtüsünün tah­rip edilmesi, yamaçlardaki dengenin bozulması ve yanlış arazi kullanımı toprak örtüsünün incelmesine neden olduğu gibi o bölgede yaşayanlar için afetin başlaması anlamına da gelir.

Erozyonla verimsizleşen tarım ara­zilerinde üretim azalır, kıtlık baş gösterir. Açlığın yaygınlaşması hastalıkların ortaya çıkmasına ve insan ölümlerinin yaşanmasına neden olur. Erozyon yavaş gelişen bir olaydır. Diğer afetler gibi etkisini hemen hissedilmez ama uzun vadede büyük zararla­ra neden olur.

erozyon - Beşerî Kökenli Afetler

Erozyon

Asit Yağmurları

Atmosfere salınan sanayi gazları, su buharı ile birleşerek sülfirik asit ve nitrik asite döner. Daha sonra bu kirli gazlar havadaki nem ile birleşerek yoğunlaşır ve yağışa dönerek yere ulaşması asit yağmurları olarak tanımla­nır.

Asit yağmurları daha çok sanayisi gelişen ülkelerde yaşanır ve hareket etme imkânı olmayan ağaçlara, bina­lara, çatılara, araçlara hasar verirler. Yine insan sağlığı­nı olumsuz yönde etkileyerek astım, bronşit kanser gibi ölümcül hastalıkların sayısında artışlar yaşanır.

Toprak ve su kaynaklarının içindeki asit dengesini bozduğu için hem verimi hem de kaliteyi düşürür. Dünyada asit yağ­murundan en çok etkilenen ülkeler arasında Avrupa ülkeleri ve ABD yer alır. İngil­tere'deki asit yağmuru komşu ülkelere rüzgârların aracılığıyla taşınarak yayılır.

Aynı şekilde ABD oluşan asit yağmurları sadece bu ülkeyi etkilemez kuzey komşusu olan Kanada'yı etkisi altına alır. Bu ülkeler asit yağmurları yüzünden balıkçılık, turizm ve orman işletmeciliği ve sağlık sektöründe ciddi zararlar görmekte ve birtakım ekolojik afetler yaşamaktadır.

asit yagmurlari - Beşerî Kökenli Afetler

Asit yağmurları

Çekirgelerin neden olduğu istilalar sonucunda tarım ürünlerinin zarar görmesi bir nevi afet sayılır çünkü çekirge istilası ile tarım ve orman alanlarının zarar görmesi geçimini buralardan sağlayan insanları güç durumda bırakır. Çekirge istilalarına daha çok çöl ortamında rastlanır ve rüzgârlar ile uzak mesafeler taşınır ve kültür bitkilerine zarar verirler.

Bu tür istilalardan korunmak için böcek ilaçlamaları yapılmalıdır. Son olarak nükleer reaktörlerde meydana gelen patlama ve sızıntılar hem can kaybına hem de ekonomik kayıpların yaşanmasına neden olur.

Çernobil reaktörünün patlaması ile hayatını kaybeden insanların yanında reaktörden yayılan radyoaktif gaz bulutu, rüz­gârların da yardımıyla Karadeniz sahili boyunca sürüklenmiş ve yükselerek yoğunlaş­mıştır. Yoğunlaşan bu zehirli bulut içindeki su buharı ile birleşerek yağmur damlaları hâlinde yere düşmüştür.

Yağan radyoaktif yağmur suyu, tarım ürünlerini, toprağı ve suyu kirletmiş beraberinde ölümcül hastalıklara ve canlı türlerinde birtakım genetik bozuklukların yaşanmasına neden olmuştur.

Şunlara da Göz Atmalısın
Share

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir