Cumhuriyet Döneminde Öne Çıkan Türk Sanat Müziği Bestekârları

Cumhuriyet Döneminde Öne Çıkan Türk Sanat Müziği Bestekârları

17 Ocak 2019 0 Yazar: Fikir

Cumhuriyet Döneminde Öne Çıkan Türk Sanat Müziği Bestekârları : Cumhuriyet öncesi dönemde Rauf Yekta Bey’in Türk sanat müziği ses sistemi çalışmaları, cumhuriyetle birlikte yeniden önem kazanmış ve geliştirilmiştir. Bu dönemde, Türk sanat müziği ses sistemi kuramı bestekârların çalışmalarıyla Batı müziği formlarından da etkilenerek gelişmeye devam etmiştir.

Öne Çıkan Türk Sanat Müziği Bestekârları


Rauf Yekta Bey (1871 – 1935)

Rauf Yekta Bey (1871 - 1935)

Rauf Yekta Bey (1871 – 1935)

Asıl adı Mehmet Rauf olan Rauf Yekta Bey, 1871’de İstanbul’da doğmuştur. Darülelhanda Türk Müziği Tarihi ve Kuramı dersleri vermiştir. 1926 yılında, bu okulun Türk Müziği Bölümü kapatılınca Rauf Yekta Bey, aynı okul bünyesindeki Tarihi Türk Musikisi Eserleri Tespit ve Tasnif Heyetinin başına getirilmiştir. Görev yaptığı bu kurulda, din dışı klasik yapıtların yanı sıra dinî müziğin en önemli yapıtlarının da notaya alınıp yayımlanmasını sağlamıştır. Klasik Türk müziğinde Batılı anlayış ve yöntemlerle ilk müzikbilimi çalışmalarını yapan besteci Rauf Yekta Bey olmuştur.

Cemal Efendi ile Aziz Dede’den ney çalmayı öğrenen Rauf Yekta, Yenikapı Mevlevihanesinde zaman zaman neyzenbaşılık görevi yapmıştır. Fizikçi Salih Murat Uzdilek’ ten akustik dersleri almış, müzik kuramına ilişkin Fransızca, Arapça ve Farsça kaynakları taramıştır. Bu çalışmalarının sonucunda ilk kez Türk müziği ses sisteminin akustik yönünü açıklamıştır. Rauf Yekta Bey, Türk müziğinin Batı notasıyla yazılabilmesi için özel yöntemler belirlemiştir. Darülelhanın yayımladığı notalarda, onun belirlediği Rauf Yekta Sistemi adı verilen yöntem kullanılmıştır. Rauf Yekta Sistemi, daha sonra Saadettin Arel ve Suphi Ezgi’nin belirlediği Arel – Ezgi Sistemi’nin temelini oluşturmuştur.

Türkiye’de gerçek anlamda müzikbilim yayımcılığının öncüsü olan Rauf Yekta’nın; Yegâh Mevlevi Ayini, Mahur Peşrev, Bayatiaraban Saz Semai başta olmak üzere geleneksel üslupta bestelediği yapıtları, türünün başarılı örnekleri kabul edilmiştir. Hoca Zekai Efendi, Hoca Abdülkadir Meragi ve Dede Efendi gibi müzik üstatlarını anlattığı kitap dizisini oluşturan Rauf Yekta’nın, Türk Musikisi Nazariyatı (1924 – 1929) adlı yapıtı Türk müziği tarihi ve kuramı açısından önemli bir kaynak oluşturmakla birlikte basımı tamamlanamamıştır.


Hüseyin Sadettin Arel (1880 – 1955)

Hüseyin Sadettin Arel (1880 - 1955)

Hüseyin Sadettin Arel (1880 – 1955)

18 Aralık 1880’de doğmuş olan sanatçı müzik bilimci ve bestecidir. H. Sadettin Arel (Fizikçi Salih Murat Uzdilek’in yardımıyla) Suphi Ezgi’yle birlikte Arel- Ezgi Sistemi’ni oluşturmuş, yazıları ve besteleriyle geleneksel ses sistemi ve makamlara dayalı çok sesli müzik çalışmaları yapmıştır. Arel; Suphi Ezgi ve Rauf Yekta Bey’i geleneksel sanat müziğimizin kuramsal sorunlarına eğilmeye özendirmiştir. Arel ve arkadaşlarının müzik bilim konularındaki çalışma sürecinde elde edilen en önemli sonuç, müziğimizin ses sistemine ve ona bağlı olarak notasyona, Batı ses sistemi doğrultusunda temel kazandırmak olmuştur.

Konservatuvarda hocalık yapan Arel, Türk Müziği Bölümünde ise İcra Heyeti adıyla bir konser topluluğu kurmuştur. Konservatuvarda verdiği derslerde Arel- Ezgi Sistemi’ni öğretmiştir. Türk Musikisi Nazariyatı Dersleri(1968) ve Türk Musikisi Kimindir? (1969) adlı eserler Arel’in basılmış kuramsal yapıtlarının en önemlileridir. Yaşamı boyunca müzikoloji çalışmaları yapan Arel, araştırmalarına kaynak olan iki özel kütüphane de kurmuştur.

Bu Konuda Bir Soru Sormak İster misin?»Soru Sor