Demir Yolu Ulaşımı

Demir Yolu Ulaşımı

4 Ocak 2019 0 Yazar: uzun

Demir yolu, rayların üzerine kurulan lokomotiflerin hareket etmesini sağlayan bir sistemdir. Çok eskilere dayanan bu sistem, önce taş, sonra tahta ve son olarak demir rayların döşenmesiyle kurulmuştur.

Tarihî dönemler içinde demir yolunu kullanan ilk uygarlıkların Romalılar ve Mısır Medeniyetleri olduğunu görmekteyiz.

Raylı sistemin yaygın olarak kullanılması esas olarak, 1800 yılların başında sanayi faaliyetlerinin artmasıyla beraber yük taşımacılığının gelişmesi buharlı lokomotiflerin icadı ile göz önüne gelmiştir.

İlk demir yolu George Stevenson (Corç Stevınsın) adlı İn­giliz mühendis tarafından LiverpoolManchester(Mençestır) arasına yapılmıştır. Ste­venson’un inşa ettiği bu hat, önce pamuk taşımak amacıyla yapılmış daha sonra insan taşımacılığında kullanılmıştır.

Başlangıçta kısa mesafeli olan demir yolu ulaşımı, zamanın ilerlemesiyle daha uzak mesafeleri birbirine bağlayan yaygın bir ulaşım hâline gelmiştir.

O yıllarda dünya eko­nomisi açısından önemli olan demir yolu ulaşımı zaman ve mesafe anlamında kara yollarına göre daha hesaplı olduğu için tercih kotası da yüksek olmuştur. Bugün çok daha yeni teknoloji kullanılarak yapılan hızlı tren sistemleri ve manyetik ray sistemi ile çok kısa sürede yük ve yolcu taşımacılığı yapılmaktadır.

Demir yolu kullanımı za­manla başka ulaşım sistemlerinin devreye girmesiyle eski önemini kaybetmiştir. Bu durumda diğer ulaşım sistemleriyle rekabet edemediğinden bazı önlemler almak zo­runda kalmıştır.

Bu önlemleri şöyle sıralayabiliriz:

 Ekonomik olarak fayda sağlamayan demir yollarını ulaşıma kapılmıştır.

 Lokomotifleri modern teknoloji ile donatıp elektrik ile giden hızlı trenler hiz­mete girmiştir.

 Teknolojiyi etkili kullanarak işçi maliyetleri azaltılmıştır.

Yukarıda alınan tedbirlerin sonucunda gelişmiş ülkelerde özellikle 1980’li yıllarının ortasında hızlı trenlerin sayısı artmış. İlk hızlı tren Japonya’nın Tokyo-Osaka arasına yapılmıştır. İngiltere, Fransa, Almanya ve ABD gibi gelişmiş ülkelerde hızlı trenlerin ülkede kullanılması demir yolu ulaşımının önemini daha da artırmıştır.

Raylı sistemle çalışan trenlerde elektrik enerjisinin olması, modern hatların döşenmesi ile eski hat­larda yapılan revizyonlar sayesinde demir yolu ulaşımı gün geçtikçe yaygınlaşmıştır.

Ayrıca tren garlarının şehir içinde bulunması yolculara zamandan tasarruf sağladığı gibi demir yolu ulaşımında kullanılan elektrik enerjisi sayesinde hava kirliliği proble­mi de çözülmüştür. Demir yolu ulaşım sistemleri kara yolu ile kıyaslandığında kaza yapma riski daha az olan, güvenli bir ulaşım aracıdır.

Kara yollarının çeşitli sebeplerle tıkanması, hava ve deniz yollarında yaşanan iklimsel olumsuzluklar demir yolu ulaşı­mını daha güncel hâle getirmiştir.

dunya demir yolu agi - Demir Yolu Ulaşımı

Dünya demir yolu ağı

Raylı sistemler kullanım amaçlarına göre değişiklik gösterir. Örneğin Avrupa’da yolcu taşımada kullanılırken, Çin, Hindistan, Japonya gibi Uzak Doğu ülkelerinde hem yük hem de yolcu taşıma amaçlı kullanılır. Rusya, ABD ve Kanada’da ise daha çok yük taşımacılığı için tercih edilir.

Dünya demir yolu dağılış haritası incelendiğin­de Batı Avrupa ve Kuzey Amerika’da raylı sistemin yoğun olarak kullanıldığı görülür. Dünya genelinde toplam demir yolu ağının % 60’ı burada yer alır ve geriye kalan demir yolu ağının dağılışı ise şu şekildedir.

 Güney Asya (Hindistan ve Pakistan),

 Doğu Asya (Kore,Japonya, Mançurya ve Çin),

 Arjantin’in doğusu,

 Brezilya kıyıları,

 Avustralya kıtasının güneydoğusu,

 Güney Afrika’dır. Bunun dışında Güney Amerika kıtasında, Asya, Afrika ve Avustralya kıtalarının iç kesimleri demir yolu ağından yoksun kalmış yerlerdir.