Evlenme, Boşanma ve Ailenin Sürekliliği ile Evlenme ve Boşanma Usulleri

Evlenme, Boşanma ve Ailenin Sürekliliği ile Evlenme ve Boşanma Usulleri

25 Şubat 2018 0 Yazar: uzun

 

Evlilik Türleri Nelerdir? 

Eşin Seçildiği Gruba Gore Evlilik Türleri

  • Endogami (içten evlenme): Kişi, bu tür evlilikte eşini içinde bulunduğu gruptan seçer. Erkek, evleneceği kadını kendi kabilesi içinde aramak zorundadır. Özellikle küçük topluluklarda bu evlilik türüne çok rastlanır. Endogami daha çok kabile, köy gibi küçük grupların üyeleri arasında olur. Özellikle bazı din grupları, ırklar hatta etnik gruplar üyelerinin grup dışından bireylerle evlenmesine izin vermez. Örneğin Hindistan’daki kast sistemi, bu evliliklerin karakteristik özelliğini gösterir. Ailelerin kendi topraklarının bölünmesi endişesi ile Türkiye’de de kendi grubu içinden evlenmeler sıkça görülür.
  • Egzogami (dıştan evlenme): Kişilerin kendi grubu dışındaki kişilerle evlenmeleri biçiminde görülür. Bu evlilik türünde aynı sülale, kabile, köy ya da grubun üyeleri arasında evlenme yasaktır. Bu evlilikle bilimsel olarak kanıtlanmış olan yakın akraba evliliklerinden kaynaklanan hem toplumsal ve ailevi sorunlar hem de beden ve ruh hastalıkları önlenmeye çalışılır ayrıca toplumun çeşitli birimleri arasındaki bağların güçlenmesi sağlanır.

Eş Sayısına Gore Evlilik Türleri

  • Monogami (tek eşlilik): Erkek veya kadının tek eşle evliliğine denir. Günümüz toplumlarında en yaygın olan ve yasal olarak da zorunlu kılınan evlilik şeklidir.

 

  • Poligami (çok eşlilik): Erkek veya kadının aynı anda birden fazla eşle evlenmesidir. İlkel toplumlarda yaygın olarak görülen evlilik şeklidir. Günümüzde çok eşliliğin yerini tek eşlilik almıştır. Poligami (çok eşlilik) iki şekilde görülür:

 

  • Polijini (çok kadınla evlenme): Erkeğin birden fazla kadınla evlenmesine denir. Bu evlilik türü genellikle kadının değerinin ve statüsünün düşük olduğu toplumlarda görülür. Bu tür toplumlarda erkeğin toplumsal gücü oldukça fazladır.

 

  • Poliandri (çok erkekle evlenme) : Kadının birden fazla erkekle evlenmesine denir. Günümüzde Hindistan’da Toda kabilesinde görülen bir evlilik türüdür.

Çiftlerin Oturdukları Yere Gore Evlilik Türleri

  • Matrilokal (anne çevresine katılma): Erkeğin, evlilik sonucunda kadının evine gelip yerleşmesidir. Evli çiftler, kadının aile çevresine katılırlar. Bu evlilik türü, kadın egemenliğinin olduğu toplumlarda görülür.

 

  • Patrilokal (baba çevresine katılma) : Kadının, evlilik sonucunda erkeğin evine gelip yerleşmesidir. Evlenen çiftler, erkeğin ailesinin yanında ikamet ederler. Bu evlilik türü daha çok kırsal kesimdeki geniş ailelerde ve erkek egemenliğinin olduğu toplumlarda görülür.

 

  • Neolokal (ayrı ev açma) : Evli çiftlerin, anne ve babalarından ayrı bir yerde oturmasıdır. Özellikle günümüz çekirdek ailelerinin temel özelliğidir. Evlilik türlerinin toplumun yapısı ile ilişkisi vardır. Örneğin bireyler arasında ekonomik yönden çok büyük farklılıkların olmadığı toplumlarda monogami, ekonomik eşitsizliğin ve kadın nüfusunun çok olduğu toplumlarda polijini yaygındır.

 

  • Poliandri ise toplumlarda çok az görülen evlilik türüdür. Tüm bu evlilik türlerinin yanı sıra hem diğer kültürlerde hem de Türk kültüründe değişik evlilik türleri de vardır. Örneğin erkeğin ölen karısının kız kardeşiyle evlenmesi (sorarat-baldız ile evlenme) ya da eşi ölen kadının kocasının erkek kardeşiyle evlenmesi (levirat-kayın ile evlenme) gibi. Ayrıca görücü usulü, beşik kertmesi ve berdel gibi bazı evlilik türleri de görülmektedir.

Günümüzde yaygın olan evlilik türleri; monogami, egzogami ve neolokal evliliklerdir.

evlenme bosanma 239x300 - Evlenme, Boşanma ve Ailenin Sürekliliği ile Evlenme ve Boşanma Usulleri

Evlenme-Boşanma

Evlenme ve Boşanmanın Kuralları Nelerdir?

Evlenme ve boşanmada kişilerin isteği önemlidir, fakat yeterli değildir. Evlenme ve boşanmanın yasalara (bizim ülkemizde Türk Medeni Kanunu’na) uygun olması ve toplum tarafından kabul görmesi gereklidir.

TMK. Kabul Tarihi: 22.11.2001 EVLİLİK

 

Evlenme Ehliyetinin koşulları

 Yaş

MADDE 124- Erkek veya kadın on yedi yaşını doldurmadıkça evlenemez. Ancak, hâkim olağanüstü durumlarda ve pek önemli bir sebeple on altı yaşını doldurmuş olan erkek veya kadının evlenmesine izin verebilir. Olanak bulundukça karardan önce ana ve baba veya vasi dinlenir.

 Ayırt etme gücü

MADDE 125- Ayırt etme gücüne sahip olmayanlar evlenemez.

Yasal temsilcinin izni (…)

MADDE 126- Küçük, yasal temsilcisinin izni olmadıkça evlenemez. (…)

MADDE 127- Kısıtlı, yasal temsilcisinin izni olmadıkça evlenemez. (…)

MADDE 128- Hâkim, haklı sebep olmaksızın evlenmeye izin vermeyen yasal temsilciyi dinledikten sonra, bu konuda başvuran küçük veya kısıtlının evlenmesine izin verebilir.

 Evlenme Engelleri

 Hısımlık

MADDE 129- Aşağıdaki kimseler arasında evlenme yasaktır:

  1. Üstsoy ile altsoy arasında; kardeşler arasında; amca, dayı, hala ve teyze ile yeğenleri arasında,
  2. Kayın hısımlığı meydana getirmiş olan evlilik sona ermiş olsa bile, eşlerden biri ile diğerinin üstsoyu veya altsoyu arasında,
  3. Evlat edinen ile evlatlığın veya bunlardan biri ile diğerinin altsoyu ve eşi arasında.
 Önceki evlilik

Sona erdiğinin ispatı

Genel olarak

MADDE 130- Yeniden evlenmek isteyen kimse, önceki evliliğinin sona ermiş olduğunu ispat etmek zorundadır. (…)

Akıl hastalığı

MADDE 133- Akıl hastaları, evlenmelerinde tıbbi sakınca bulunmadığı resmî sağlık kurulu raporuyla anlaşılmadıkça evlenemezler.

TMK. Kabul Tarihi: 22.11.2001 İKİNCİ BÖLÜM: BOŞANMA

 Boşanma Sebepleri

 Zina

MADDE 161- Eşlerden biri zina ederse diğer eş boşanma davası açabilir. Davaya hakkı olan eşin boşanma sebebini öğrenmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle dava hakkı düşer. Affeden tarafın dava hakkı yoktur.

 Hayata kast, pek kotu veya onur kırıcı davranış

MADDE 162- Eşlerden her biri diğeri tarafından hayatına kastedilmesi veya kendisine pek kötü davranılması ya da ağır derecede onur kırıcı bir davranışta bulunulması sebebiyle boşanma davası açabilir. (…) Affeden tarafın dava hakkı yoktur.

Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme

MADDE 163- Eşlerden biri küçük düşürücü bir suç işler veya haysiyetsiz bir hayat sürer ve bu sebeplerden ötürü onunla birlikte yaşaması diğer eşten beklenemezse, bu eş her zaman boşanma davası açabilir.

 Terk

MADDE 164- Eşlerden biri, evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek maksadıyla diğerini terk ettiği veya haklı bir sebep olmadan ortak konuta dönmediği takdirde ayrılık, en az altı ay sürmüş ve bu durum devam etmekte ve istem üzerine hâkim tarafından yapılan ihtar sonuçsuz kalmış ise terk edilen eş, boşanma davası açabilir. Diğerini ortak konutu terk etmeye zorlayan veya haklı bir sebep olmaksızın ortak konuta dönmesini engelleyen eş de terk etmiş sayılır.

 Akıl hastalığı

MADDE 165.- Eşlerden biri akıl hastası olup da bu yüzden ortak hayat diğer eş için çekilmez hâle gelirse, hastalığın geçmesine olanak bulunmadığı resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilmek koşuluyla bu eş boşanma davası açabilir.

 Evlilik birliğinin sarsılması

MADDE 166.- Evlilik birliği, ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenmeyecek derecede temelinden sarsılmış olursa eşlerden her biri boşanma davası açabilir. (…)