Genetik Varyasyonların Biyolojik Çeşitliliğe Etkisi Nedir?

Arkadaşınızla kalabalık bir yerde buluştuğunuzda onu fark etmekte sıkıntı çekmezsiniz. Onlarca insanın arasından onu tanır ve yanına gidersiniz çünkü sizin için onu diğer insanlardan ayıran yüz tipi, saç rengi, boy uzunluğu, vücut tipi gibi çok sayıda özelliği vardır.

Bu özellikler insanlarda görülen genetik varyasyonlara örnektir. Varyasyon çeşitlilik demektir. Genetik varyasyon ise genlerdeki çeşitliliktir. Bir türün gen havuzundaki genetik çeşitlilik arttıkça o türde farklı özelliklere sahip bireyler oluşur. Bu da biyolojik çeşitliliğin artmasını sağlar.

Örneğin kedilerin gen havuzunda yüz tipiyle ilgili farklı gen çeşitlerinin olması farklı yüz tiplerinde kedilerin oluşmasını sağlar. Resimdeki kedileri incelediğimizde yüz tipi bakımından biri diğerine benzemez.

Canlıların genotiplerinde­ki farklılıklar biyolojik çeşit­liliğin oluşmasında etkilidir çünkü genotipteki farklılıklar genetik çeşitliliği (varyasyon) oluşturur. Genetik çeşitlilik arttıkça biyolojik çeşitlilik ar­tarken, genetik çeşitlilik azal­dıkça benzer özelliklere sahip bireyler arttığı için biyolojik çeşitlilik azalır.

Kedilerdeki yüz tipiyle ilgili genetik varyasyon

Genetik varyasyonlara neden olan bazı olaylar mutasyon, kromozomların bağımsız dağılımı ve krossing over’dır.

Mutasyon

Organizmadaki gen dizilimlerinde meydana gelen değişimlere mutasyon denir. Mutasyonlar kalıtsal değişikliklere, kalıtsal değişiklikler de genetik varyasyonlara neden olur. Vücut hücrelerinde meydana gelen mutasyonlar sadece bireyi etkiler. Eşey hücrelerinde meydana gelen mutasyonlar ise sonraki nesillere aktarılır.

Mutasyonların çoğu öldürücüdür, çok az bir kısmı canlının çevreye uyumunu (adaptasyon) sağlayarak yaşama şansını artırır. Yaşama şansını artıran bu mutasyonlar sonucunda türün gen havuzunda farklı genler oluşur. Böylece o türün genetik çeşitliliği (varyasyon) artar.

Krossing Over

Krossing over; mayoz sırasında homolog kromozomlar arasında meydana gelen parça değişimi olayıdır. Homolog kromozomların kardeş olmayan kolları arasında meydana gelen parça değişimi olayı ile gen aktarımı olur. Böylece farklı gen dizilimleri oluşur. Bu da genetik varyasyona neden olur.

Üreme hücreleri (gamet) mayoz ile bu şekilde oluştuğu için farklı gen dizilimine sahip olurlar. Farklı gen dizilimindeki gametler genetik çeşitliliğin artmasını sağlar.

Kromozomların Bağımsız Dağılımı

Kromozomların bağımsız dağılımı demek; mayoz sırasında homolog kromozom çiftini oluşturan kromozomların, gametlere birbirinden bağımsız hareket ederek geçmesi demektir. Böylece mayoz I sonucunda oluşan hücrelere, belirli bir homolog kromozom çiftinin ya anneden gelen kromozomu ya da babadan gelen kromozomu geçer.

Bu durum mayoz tamamlandıktan sonra oluşan hücrelerin (gamet) genetik yapısının birbirinden farklı olmasını sağlar. Bu farklılık da genetik varyasyonun oluşmasında etkilidir.

İlginizi Çekebilir...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir