Jeotermal Alanlardaki Yüzey Belirtileri Nelerdir?

Jeotermal Alanlardaki Yüzey Belirtileri Nelerdir?

18 Nisan 2019 0 Yazar: Recep

alanlardaki yüzey belirtilerinin başlıcaları dokanak ları, buhar kaçakları veya fümeler, çamur volkanları, hidrotermal alterasyonlar ile traverten, silis, civa, borat, limonit vb genç çökelimlerdir.

Topografik yüksekliği ne olursa olsun, buhar şapkası bulunan koşullardaki bir ile bağlantılı çatlak veya faylardan, buhar kaçakları yani fümeler oluşur.

Topografik yükseklikleri basınç yüzeyinin altında kalan yerlerde, yüksek lerle bağlantılı olan çatlak veya faylardan, sıcak veya çok sıcak lar oluşur. Bunların başlıca tipleri:

Dokanak ları

Yüzeyde mostra veren sıcak bir ile; geçirimsiz bir taban formasyonu dokanağındaki lardır. Bu tür sıcak su ları genellikle çevredeki soğuk veya yüzey sularından daha tuzludurlar.

Çünkü sıcak sular yükselme aşamasında kayaçları daha kolaylıkla etkileyebilmekte ve eritebilmektedir. Klor konsantrasyonu yüksek olan sıcak suların geldikleri lerden buhar beklenmemelidir.

Buhar Kaçakları veya Fümeler

Bir üzerindeki yeterince kalın bir örtü, konveksiyon akımlarının yüzeye erişmesini engelliyor, fakat yüzeye kadar eri şen bir fay, tıpkı bir sondaj gibi ile bağlantı kuruyorsa ve in suyu da 100 °C’ın üzerinde bir sıcaklığa sahipse, fayın suya girdiği yerde buharlaşma olur.

Çünkü bu düzeyde basınç, 1 atrnosferik basınç ile denge durumuna gelir. Buhar yüzeysel tabakaların düzeyine kadar yükselerek orada yoğunlaşabilir. Bu nedenle bu tür suların tuz konsantrasyonları düşük, gaz ve uçucu eleman oranları yüksek olur.

le Bor ve Amonyum (NH4) anormal derecede yoğundur. Dolayısıyla bu iki elemanca zengin ların bulunduğu havzalarda buhar fazında akışkan bulma olasılığı çok lidir (Italya’daki Larderello ve Kaliforniya’daki The Geysers sahaları buna tipik örneklerdir).

Jeotermal Alanlardaki Yüzey Belirtileri

Buhar Kaçakları veya Fümeler

Geyzer Olayının Mekanizması

Geyzerler, yukarıda da belirtildiği olduğu üzere kaçak tipindeki lardandır. Ancak Fransız jeologu Jean Goguel’e göre geyzerlerin bazıları, yeryüzüne eri şen buhar akımları değillerdir.

Bu tip geyzerler, derinlerde kritik koşullara erişilmemiş olmasına rağmen, bir konveksiyon akımından bilen sıcak su akımıdırlar. Eğer suyun sıcaklığı 100 °C’ın üzerinde ise atmosfere eri şmeden az önce kısmen buharlaşacaktır.

Örneğin 135 °C’lık bir su, 20 m derinlikten itibaren kaynamaya başlar ve yeryüzüne çıktığında ağırlığının % 93’ü 100 °C’ lık sıcak su, %7’si yine 100 °C’lık buhar şeklinde iki ayrı faza bölünmüş bulunur.

Ancak hacim ından bu iki fazı birbirine oranlarsak, sıvı fazın hacmi gaz fazı hacminin 130’da biridir (Pasvano ğlu, 1998).

Bu gaz fazı, sıvı fazın bir kısmını “emülsiyone” ederek onu oldukça hafifletir. Böylelikle belli bir derinlikte basıncın düşmesine neden olur; basıncın düşmesi de kaynamayı kolaylaştırır.

Şu halde kaynama olayı gitgide daha derinlere doğru yayılacaktır. Geyzer tipi lar bu nedenle büyük gürültü çıkarmaktadır.

Zamanla geyzer kaynağının ağzı 100 °C’lık artık (=rezidüel) su ile dolacağından fışkırma kesilir, kaynağın hemen altındaki su sütunu dereceli (=kademeli) bir şekilde ısınarak, aynı olayı başlatabilecek bir düzeyine yükselir.