Köy Öncesi (Avcı-Toplayıcı) Yaşam

Köy Öncesi (Avcı-Toplayıcı) Yaşam

29 Ocak 2019 0 Yazar: Fikir

Köy Öncesi (Avcı-Toplayıcı) Yaşam

İlk topluluklar, insanların toprağa yerleşmeden önceki ve üretim yapmadığı dönem olarak belirtilebilir. Herhangi bir üretim yoktur. Doğadan elde edilen yiyeceklerle yaşam sürdürülmektedir.

İlk topluluklar kadının doğurganlık özelliğinin kutsandığı ve bu nedenle soy çizgisinin daha çok anaerkil olduğu topluluklardır.

Avcı-toplayıcıların büyük çoğunluğu eşitlikçi topluluklardır. Bu topluluklarda otorite belirsizdir. Topluluk içi statü farklılaşmaları yaş ve cinsiyet temeline dayalıdır ve oldukça düşük düzeylerdedir.

Avcı-toplayıcı topluluklar savunma ve güvenlik ihtiyacını gidermek için büyük gruplar hâlinde yaşarlar. Akrabalığa dayalı birliktelikleri vardır. Klan dışı evlilikler yaygındır. Bir devlet yapısı ve hukuk yapısı olmamasına rağmen toplumsal denetim ve kontrol sistemleri vardır.

Bazı klanlar soylarını bir bitki ya da hayvan olarak görürler. Buna totem adı verilir. Bu dönemde insanlar avcılık ve toplayıcılık yaptıklarından yiyecek kaynaklarına kolay ulaşabilecekleri bölgelerde yaşarlar. Kaynak tükenince başka bölgeye göç ederler. Bu toplulukların tipik özelliği hareketliliktir. Avcılık istikrarlı bir geçim kaynağı olmadığından toplayıcılık, yaşamlarında önemli yer tutar. Avcılık daha çok erkeklerin uğraşısı olduğundan kadınlar iş bölümü gereği bitki toplayıcılığı yapmaktadır. Avcılık nedeniyle erkeklerin haftalarca klandan uzak kalmasından dolayı, klanın yönetimi ve çocukların bakımı anneye kaldığından, anne ile çocukları arasında güçlü bir bağ oluşmaktadır. Bu durum kadının toplumsal statüsünü ve saygınlığını arttırır. Çocukları doğurması besleyip büyütmesi kadının kutsal bir yer edinmesini de sağlar.

İlkel topluluklara ait sanat eserlerinde kadın figürlerine rastlanmaktadır. Kadın toprakla özdeşleştirilmiştir. Toprağın doğadaki bitkileri besleyip büyütmesi gibi kadın da insan neslinin devamını sağlar.

Bu dönem tarihte Eski Taş Çağı ya da avcılık toplayıcılık dönemi olarak adlandırılır. MÖ 600.000 ile 10.000 yılları arasında süregelen arkeolojik çağdır. Bu çağ tarih öncesi uygarlığın gelişim sürecinde, kültürel evrelerin en uzun olanıdır.

Tarih öncesinde yaşayan insan topluluklarının doğa koşullarıyla baş edebilmek için büyük gruplar ve kalabalık aileler biçiminde yaşadıkları bilinmektedir. Yiyecek toplamak ve düşmanlardan korunmak için birlikte yaşama ihtiyacı doğmuştur.

Köy öncesi dönemi toplulukları, hayvan postlarından giysiler yaparak soğuktan korunmuşlardır. Mağara ve kaya sığınaklarını barınak olarak kullanmışlardır. Bu çağın sonlarına doğru mağara duvarlarına hayvan resimleri ve av figürleri çizmişlerdir. Eski Taş Çağı’na ait ilk izlere İspanya’da Altamira, Fransa’da Lasque (Laskö) mağaralarında
rastlanmıştır. Türkiye’de bu döneme ait kalıntıların bulunduğu yerlere Antalya’da Karain, Beldibi, Belbaşı; İstanbul’da Yarımburgaz mağaraları örnek gösterilebilir. Yarımburgaz ve Karain mağaraları Türkiye’deki bilinen en eski yerleşim yerlerindendir. Ateş bu devrin ortalarına doğru bulunmuştur. Ateşin bulunmasıyla besinler pişirilerek yenilmeye başlanmıştır.

Köy Öncesi (Avcı-Toplayıcı) Yaşam
Köy Öncesi (Avcı-Toplayıcı) Yaşam