Kültür Nedir? Kültür Kavramları ve Anlamları Nelerdir?

Kültür Nedir? Kültür Kavramları ve Anlamları Nelerdir?

24 Şubat 2018 0 Yazar: uzun

 

Kültürün Değerlendirilmesi

Bütün canlılar içinde yalnız insan, antropologların “kültür” dedikleri, devam eden ve gelişen davranış tarzlarına sahiptir. İnsan davranışlarını, diğer herhangi bir canlıya oranla, çok daha büyük ölçüde “öğrenim” yoluyla kazanır.

Öte yandan, insanlar az çok örgütlenmiş kümeler halinde yaşarlar ki bunlara “toplum” denir. Her toplumun ise kendine özgü bir kültürü vardır. Kültür, belirli bir toplumda ya da toplulukta yetişen insanların, öğrendikleri beceri, dil, inanç, davranış ve alışkanlıklardır. Bütün insan eylemlerinin kapsadığı alanlardan doğan davranış tarzları kültürü meydana getirmektedir.

Üç Boyutlu Sosyal-Kültürel Gerçeklik Alanı

Kültür kavramının (kültürel sistemin) sınırlarını ve boyutlarını belirlemek, çok çetin bir ayrım yapmaktır. Bu zorluk, kültürü oluşturan farklı alan ve boyutların iç içeliği, aralarındaki ilişki ve etkileşimden kaynaklanmaktadır. Çünkü kültür, birbiriyle ilişki ve etkileşim içinde bulunan parçalardan oluşan bir bütündür. Parçalar ise sistemden kopuk olarak bir şey ifade etmez. Kültür genel olarak “düşünce”, “normlar ya da kalıp davranışlar” ve “madde” olarak üç boyuta ayrılabilir.

Genellikle kültürün “ideoloji” boyutu, düşünce ve normlar boyutunun bileşiminden; “teknoloji” boyutu ise normlar ve madde boyutunun bileşiminden meydana gelmektedir.

kultur sema 300x75 - Kültür Nedir? Kültür Kavramları ve Anlamları Nelerdir?

Şema

Çeşitli Kültür Kavramları ve Anlamları

Sosyal miras ve gelenekler birliği olarak

Kültür, varlığımızın yapısını (dokusunu) belirleyen sosyal bir süreçle öğrendiğimiz uygulama ve inançların, maddi ve manevi ögelerin birliğidir. Edward Sapir (Edvırd Sepır)

Hayat yolu ya da biçimi olarak

Kültür, bir toplumun tüm yaşam biçimidir. Ralph Linton (Ralf Lintın)

İdealler, değerler ve davranışlar olarak

Kültür, sosyal–kültürel evrendeki acık seçik eylemlerin ve diğer araçların ortaya koyduğu ve nesnelleştirdiği, anlamlar, değerler ve kurallar, bunların etkileşim ve ilişkileri, bütünleşmiş ve bütünleşmemiş gruplarıdır. Pitirim Sorokin (Pitirim Sorokin)

Çevreye uyum olarak

İnsanların (içinde bulundukları) yaşam koşullarına uymalarının toplamı onların kültürüdür. William Graham Sumner ve Albert Galloway Keller (Vilyım Gıraham Samnır ve Albırt Gelovey Kellır)

Geniş anlamda eğitim olarak

Kültür, toplumsal olarak öğrenilen ve aynı yoldan yeni kuşaklara iletilen davranış görüntüleridir (kalıplarıdır). Alfred Marston Tozzer (Alfıred MarstınTozır)

Oluşumu ve kökeni

Kültür, doğanın yarattıklarına karşılık, insanoğlunun yarattığı her şeydir. Karl Marx (Karl Marks)

Düşünüş olarak

Kültür belli bir düşünceler sistemi ya da bütünüdür. Clark Wisslier (Kılark Visliır)

Simge (sembol) olarak

Sembollerden oluşan ve sembollere dayanan kültür; maddi eşyanın, davranışların, düşünce ve duyguların, bir örgütlenmesidir. Walter White (Voltır Vayt)

Bütüncü kültür tanımı

Kültür ya da uygarlık, bir toplumun üyesi olarak insanoğlunun öğrendiği (kazandığı) bilgi, sanat, gelenek – görenek ve benzeri yetenek, beceri ve alışkanlıkları içine alan karmaşık bir bütündür. Edward Burnett Taylor (Edvırd Burnıt Teylır).

 

Kültür kavramının içeriğinde dört temel kavram olan üretim, uygarlık, eğitim ve sanat öne çıkmaktadır.

Bu dört kavram zaten kültürün esas olarak neleri içerdiğini aşağı yukarı işaret etmektedir. Kullanılan alanlara göre biraz daha somutlaştırmaya çalışırsak;

  1. Bilimsel alanda kültür uygarlık demektir.
  2. Beşeri alanda ve günlük dilde kültür eğitim demektir.
  3. Estetik alanda kültür sanat demektir.
  4. Maddi ve teknolojik alanda kültür üretim demektir.

Bu sınıflamalara ek olarak pedagoji (eğitim bilimi)de kültür; zekâsını, duygu ve davranışlarını uyumlu bir biçimde geliştirerek zihinsel olgunluğa ulaşmış kişiliği belirtir. Gündelik dilde kültür, “kültürlü olmak” ifadesiyle yine bu anlamda yani eğitim anlamında kullanılır. Görülüyor ki gerek pedagojide gerek günlük yaşamda kültür sözcüğü, tek bir kişiyi belli bir yönü ile belirtmek için kullanılmaktadır.

kultur 246x300 - Kültür Nedir? Kültür Kavramları ve Anlamları Nelerdir?

Kültürümüzden bir örnek

Atatürk’ün Kültüre Verdiği Anlam

Kültürün anlam ve alanının araştırıldığı, sınırların belirlenmeye çalışıldığı ve henüz bir kavram olarak belirsizliğini koruduğu tarihlerde, Atatürk, kültürü̈ bugün de kabul edilen en geniş anlamıyla benimsemiş ve kültürle ilgili değerlendirmelerini bu anlayışa göre yapmıştır.

“Kültürü uygarlıktan ayırmak güçtür ve gereksizdir.” Diyen Atatürk, kültürü “ devlet hayatında, fikir hayatında, ekonomik hayatta yapılabilen şeylerin toplamı” olarak görür. Günümüzde üzerinde büyük ölçüde birleşilen anlayışa göre kültür, biyolojik faaliyetlerimizin ve içgüdülerimizin dışında bulunan, kuşaktan kuşağa intikal eden gelişme ve birikimlerin tümü olarak değerlendirilmektedir.

Şüphesiz biyolojik faaliyetlerimizin ve içgüdülerimizin hayata yansıması ve uygulama şekilleri de farklı kültürlerde değişik şekillerde görülür. Kültürle ilgili bu değerlendirmede söz konusu olan biyolojik faaliyetin ve icgüdünün kendisidir. Günümüzde sosyologların kültüre verdiği anlamla Atatürk’ün verdiği anlam arasında sadece açıklama farkı vardır. Gerçekte Atatürk’ün açıklaması daha net ve milli unsurlara dayanmaktadır.

ataturkun kulture verdigi anlam 211x300 - Kültür Nedir? Kültür Kavramları ve Anlamları Nelerdir?

Atatürk’ün Kültüre Verdiği Anlam