Pasifik-Çin-Japonyadaki Bölgesel Sorunlar

Pasifik-Çin-Japonyadaki Bölgesel Sorunlar

10 Şubat 2018 0 Yazar: uzun

Yakın zamana kadar üçüncü dünya bölgesi olarak görülen Asya Pasifik (Güneydoğu Asya), günümüzde dünyanın hızla gelişen ve zenginleşen bölgelerindedir. Bu gelişme, küresel anlamda dikkatleri bölgeye çekmekte ve Asya Pasifik’teki sorunların daha da karmaşıklaşmasına yol açmaktadır.

Bölgedeki sorunların temelinde, uzun süren sömürgecilik yönetimlerinin etkisi büyüktür. Güneydoğu Asya’da çözüm bekleyen sorunların başında Kuzey Kore sorunu gelmektedir. 1950- 1953 yılları arasındaki Kore Savaşı bittikten sonra bir antlaşma yapılamaması, Kore Yarımadası’ndaki sorunun bugüne kadar gelmesinde etkili olmuştur. Savaş sonrasında Kuzey Kore’nin nükleer güce sahip olması, başta Güney Kore olmak üzere bölgedeki devletler için bir tehdit oluşturmaktadır.

Bölgedeki önemli sorunlardan biri de Çin-Tayvan sorunudur. Tayvan (Taipei), 1949’da, milliyetçi Çinlilerin Çhiang-Kai Shek (Çang Kay Şek) önderliğinde kurdukları bir ada devletidir. Soğuk Savaş döneminde siyasi sebeplerle birbirinden ayrılan Çin Halk Cumhuriyeti ile Tayvan, son dönemlerdeki küreselleşme ve yumuşama ortamında ekonomik ve ticari faktörlerin de etkisiyle yeniden yakınlaşmaya başlamış ve iki ülke arasında diplomatik ilişkiler yeniden kurulmuştur. Ancak Çin’in, Hong Kong ve Macau’yu (Makau) topraklarına katarken uyguladığı “tek ülke, iki sistem” politikası, Tayvan’da kabul görmemiştir.

pasifik haritasi 300x231 - Pasifik-Çin-Japonyadaki Bölgesel Sorunlar

Pasifik haritası

Ülkenin siyasi geleceği, bağımsızlık yanlıları ile Çin’e katılma taraftarları arasındaki mücadelenin sonucunda belirlenecektir. Çin, bölgede bir başka sorunu ise Senkaku Adaları nedeniyle Japonya’yla yaşamaktadır. Stratejik konumu ve zengin yer altı kaynaklarından dolayı Çin ile Japonya arasında krize neden olan Senkaku Adaları’nın kime ait olduğu konusu hâlâ tartışmalıdır. 2012 yılında bir grup Çinlinin adaya çıkmasıyla çatışma noktasına gelmiş olan anlaşmazlık hâlâ çözülebilmiş değildir.

Güneydoğu Asya’da yaşanan bir diğer sorun ise Endonezya ve Doğu Timor Sorunu’dur. 1975’e kadar bir Portekiz sömürgesi olan Doğu Timor’daki sorunun temel sebeplerinin ayrılıkçılık ve dinsel farklılık olduğu söylenebilir. Yoğun olarak Hristiyan nüfusun yaşadığı Doğu Timor bölgesi, Portekiz’in çekilmesinden sonra Endonezya tarafından işgal edilerek ülkenin 27. vilayeti hâline getirilmiştir. Bu gelişme üzerine ayrılıkçı bir hareket başlamış ve bu, iç savaşa dönüşmüştür. İç savaş, BM’nin çabalarıyla 1999 yılında sona erdirilmiştir.

Endonezya, bölgenin kontrolü üzerindeki iddialarından vazgeçmiş ve plebisit kararını kabul etmiştir. 20 Mayıs 2002’de BM denetiminde yapılan referandumdan bağımsızlık kararının çıkması, Doğu Timor’da Müslümanlar ve Hristiyanlar arasında yeni çatışmalara sebep olmuştur. Güneydoğu Asya’da bu sorunların yanı sıra sınır anlaşmazlıkları, terör, etnik ve dinî çatışmalar, yoksulluk, uyuşturucu ve insan kaçakçılığı gibi hâlâ çözümlenememiş çok sayıda sorun bulunmaktadır.