Peptit Bağı

Bir amino asidin —COOH grubu ile diğer amino asidin —NH2 grubu birleşerek aralarında Peptid bağı meydana getirirler.

Aşağıdaki Peptid Bağı çizimimizde görüldüğü gibi birleşme reaksiyonu iki molekül suyun ayrılmasıyla olur.

Suyun meydana gelişi, moleküllerden bir tanesinin karboksil grubu bir (OH), diğer molekülün amino grubu da bir (H) vermiştir.

Su meydana gelir gelmez amino asitlerden birinin karboksil grubundaki karbonla ikinci amino asit molekülünün amino gurubunun azotu arasında bir kimyasal bağ meydana gelir.

İki amino asit arasındaki bu bağa (—CO — HN—) Peptid bağı adı verilir. İki amino asit birleştiği zaman dipeptid, üç amino asit birleştiği zaman tripeptid denir, (n) sayıda amino asit birleştiği zaman Pclipeptid adı verilir.

Peptid zincirleri proteinlerin primer yapısını meydana getirir. Bir polipeotid’de iki uç görülür, bunlardan biri amino grubu, diğeri asit grubudur.

Peptid Bağı

İşte proteinler bu yolla birbirine bağlanan çok sayıda amino asitlerden meydana gelen polipeptidlerdir. Aşağıda çeşitli proteinlere ait bazı örnekler verilmiştir:

İnsulin ……………………………51 amino asit (Sanger, 1954)

Ribonükleaz ……………………  124 amino asit (Hirs, 1959)

Tütün mozaik virus’u ……………158 amino asit (Sghramm, 1961)

Hemoglobin ……………………..574 amino asit  (Braunitzer, 1961)

Protein zincirinde amino asitlerin yeri çok önemlidir. Zincirde bir amino asit molekülünün yerinin değişmesiyle tamamen farklı bir protein çeşidi meydana gelir.

Zincirlerin 20 amino asit çeşidinin değişik şekillerde bir araya gelmesinden oluştuğu düşünülürse, meydana gelecek protein tiplerinin ne kadar büyük bir sayıya ulaşabileceği tahmin edilebilir.

Proteinler bugün genellikle farklı iki gruba ayrılmaktadır:

1- Lifsel Proteinler

2- Küresel Proteinler

1- Lifsel Proteinler

Bunlar bazı dokuların yapılarındaki proteinlerdir. Bunların bazıları, örneğin kâs miyozin’i ve plasma’nın fibrinojeni gibi, çok konsantre tuz eriyiklerinde eriyebilirler.

Diğerleri, örneğin keratin ve kallojen gibi (ısıtıldığında jelatine dönüşürler) erimezler.

2- Küresel Proteinler

Bunlar genellikle artan karışık yapılarına ve molekül ağırlıklarına göre sınıflandırılırlar:

a) Protaminler: Çok kuvvetli bazik proteinler olup, aromttik amino asidini veya kükürdünü kaybetmişlerdir. Suda, seyreltik asit ve alkaülerde çözünürler. İsı ile pıhtılaşmazlar.

b) Histonlar: Bunlar da baziktir ve tirozin ve kükürt içerirler. Histonlar, nükleoproteinlerin yapısında, hemoglobin ve timus’da bulunurlar.

c) Prolamin ve glütelinler: Genellikle bitkilerde boldur. Suda çözünmezler. Prolaminler genellikle bitkilerin tohumlarında bulunurlar.

Mısırda bulunan zein, buğdayda bulunan gliadin, arpada bulunan hordein prolaminlerdendir.

Glütelinler çok sulu asit ve alkalilerde çözünürler. Buğdaydaki glütenin, pirinçteki orizenin glüteünlere dalvl edilen proteinlerdir.

d) Albüminler: Hayvansal ve bitkisel organizmalarda yaygın halde bulunurlar. Genellikle asit karakterlidir. pH’ları düşük olup molekül ağırlıkları fazladır.

Bunlar sütte (laktalbümiıı), kasta (Myoalbümin) ve yumurta beyazında (Ovalbümin), buğdayda (Löykozin), bezelyede (Legümelin) adı altında bulunurlar.

e) Globülinler: Albüminlere oranla daha az asit fakat molekül ağırlığı çok fazladır. Sıcakta koagüle olurlar.

You may also like...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir