Sosyoloji Deneysel Bir Bilim midir?

Sosyoloji Deneysel Bir Bilim midir?

Sosyoloji Ampirik (Deneysel) Bir Bilimdir.

Sosyoloji, tecrübelerden topladığı bilgi ve verilesi karşılaştıran, bölümleyen ve yorumlayan bir bilim dandır. Matematik gibi irsi bir bilim değildir. Daha önceleri bu bilimi teorik kadrolar içinde ele alanlar ve felsefe içinde inceleyenler olmuştu. Fakat 19.yüzyılın sonunda hiç bir şüpheye yer vermeyecek şekilde sosyolojinin tecrübi niteliği ortaya çıkmıştır.

Sosyoloji Deneysel Bir Bilim midir?
Sosyoloji Deneysel Bir Bilim midir?

Tabii hukuk anlayışı, sosyolojinin tecrübi anlamda gelişmesini sağlamıştır. Zira tabii hukukun amacı tabii toplum düzeninden bazı kurallar elde etmektir. Bunun yapılması için bu kuralları verecek olan tabii toplum düzenini incelemek gerekmiş ve bu da zorunlu olarak tecrübi verilere dayanan bir sosyolojinin kurulmasına yardım etmiştir.

Emile Durkheim, toplum olayları ancak başka bir topum olaylarıyla açıklanır ve bunlar hiçbir suretle fizik, biyolojik ve psikolojik olaylara indirilemez ve bu olaylarla aç ıklanamaz, der. Bu görüşün gerçek anlamı sosyolojinin yalnızca toplum olaylarıyla uğraşacağı ve tek başına coğrafi, tabii ve fizik şartların doğrudan doğruya toplum olaylarını tayin edemeyeceği yolundadır.

Herhangi bir yapıyı inşai bir tarzda kurmaya kalkışmak, bu toplum yapısını yalnızca tek yönden görmektir. Bu ise o yapıda saklı olan büyük değişme yeteneğini hiçe saymak olur. Toplumsal gerçeği bütün zenginliği ve değişme ihtimalleriyle birlikte kavramak ise ampirik bir yoldan gitmekle mümkündür. Bundan dolayı gerçek ve olumlu bir bilim haline gelen sosyoloji aynı zamanda bir deney bilimi olmak zorundadır.

Almancada tecrübenin karşılığı Erfahrung’dur. Terim, bir yolculukta edinilen pratik bilgileri anlatır. Bu sebepten dolayı sosyolog bir inceleme gezisine çıkmalı; hemde otomobile değil, yaya olarak. Yolu üzerinde rastladığı insanlar, karşılaştığı olaylar ve konuştuğu kimseler ona öyle tecrübeler kazandırır ki bunları kitaplar arasında ve masa üzerinde elde etmek çok güçtür. Bunun gibi Yüksek öğrenimi yapan bir öğrencinin sırasıyla ilk, orta, lise ve üniversiteye devam ettiği sıralarda edindiği bazı tecrübeler vardır. Bu aşama ve basamaklar ı izlemeden yetişmiş kimselerin kitaptan öğrendikleri bilgiler temelsiz kalan boş kalıplar gibidir. Bu sebepten Üniversiteyi bütün aşamalardan geçerek bitiren bir kimse kültür dağıtan kurumlardan aldığı tecrübelerle toplum , denilen bilmeceyi çözmeye ve meslekte başarı elde etmeye daha yetkili ve yeterlidir.

Şunu da belirtmek gerekir ki bugün sosyoloji, fizik ve biyoloji kadar deneysel değildir. Bir kere toplum bilimlerinde, biyoloji ve fizikte olduğu gibi bir deneyim yoktur. Yani planlı bir tecrübe metot bakımından çok ileri durumda bulunan İşletme sosyolojisinde bile çok zayıftır. Tecrübenin tam olarak uygulanması ve sonuç vermesi için girişilen deneyin icap ederse durdurulması ve tekrar başlaması mümkün olmalıdır.

Çok küçük birliklerde bazı deneyim (experimentation)’lere girişmek mümkün ise de büyük toplum olaylarını durdurmak ve tekrar başlatmak kabil değildir. Bundan dolayı sosyoloji tecrübelerden ilham ve kaynağını alan bir bilim olmakla beraber fizik bilimler ölçüsünde bir deney bilimi sayılmaz. Ancak konusunun özelliklerine uygun düşen, değişik bir ampirik metodu geliştirmek zorundadır. Sosyolojide bir de istatistik usulleri yer alır. İstatistik yerlerin sosyolojide bir değer kazanması için elde edilen rakamların iyice denetlenmesi gerekir.

Kısacası, istatistik yolu ile kavranılan her toplum olayının sosyolojik bir gerçeği ifade etmesi için nicel ve nitel bir çözümleme süzgecinden geçmesi gerekir.

Sosyal Medyada Biz

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir