Toplumsal Sınıflar Nedir? Nasıl Oluşur?

Toplumsal Sınıflar

Toplumsal sınıflar, toplumsal tabakalaşmanın başka bir biçimidir. Sınıf, toplumsal tabakalaşma tiplerinin modern topluma özgü örneğidir. Çağdaş toplumlarda tabakalaşmadan çok, sınıf ve sınıflaşmalardan söz edilmesi bu yüzdendir. Hemen hemen her endüstriyel toplum, sınıf sistemine dayanan bir tabakalaşma düzenine sahiptir. Toplumsal sınıf; gelir düzeyi, yaşam biçimi, eğitim, saygınlık gibi özellikler bakımından birbirine benzeyen ve bunun bilincinde olan insanların oluşturduğu bir kategoridir.

Toplumsal sınıflar örnekleri

Toplumsal sınıfı örneklendirerek açıklamak gerekirse kendisinin olmayan bir fabrikada belli bir ücret karşılığında çalışan işçi belli bir yaşam düzeyine ve statüye sahiptir. Ücretinin düzeyi oranında toplumsal zenginliklerden ya da olanaklardan (eğitim, sağlık, dinlenme, spor, sanatsal etkinlikler vb.) yararlanır. Kendisi gibi işçi ya da düşük gelirli insanların yaşadığı semtlerden birinde oturur. İşveren ise fabrikanın sahibidir. İşletmesinin sağladığı kâr onundur. Gelir düzeyi yüksektir. Kârı oranında toplumsal olanaklardan yararlanır. Kentte kendisi gibi gelir düzeyi yüksek olan kişilerin yaşadığı semtlerin birinde oturur. Toplumdaki statüsü daha yüksektir. İşçi ile işverenin çıkarları, yaşam biçimleri farklıdır. Onları ayıran yasal engeller olmasa da toplumsal olarak fiziksel, kültürel yaşam alanları ayrılmıştır.

Toplumsal sınıfları Farkları

Toplumsal sınıfları birbirinden ayıran temel kriterler şunlardır: gelir, yaşam biçimi ve sınıf bilinci. Örneğin önceki çağlarda toprak mülkiyeti, sınıfları birbirinden ayıran temel unsurlardan birisiydi. Çağdaş toplumda bir mesleğe mensubiyet, büyük ölçüde kişileri belirli bir toplumsal sınıf içerisine yerleştirmektedir. Böylece ücretle çalışan işçiler ile serbest meslekler, el işleri ile fikir işleri arasında gelir ve prestij bakımından büyük farklar ortaya çıkmaktadır.

Her toplumsal sınıfın kendine özgü bir yaşam biçimi vardır. Sınıfların yaşam biçimleri sınıfların kendilerine özgü kültürlerini oluşturmaktadır. Gelişmiş ülkelerde yaşam düzeyinin yükselmesi ve uygulanan siyasi politikalar, toplumsal sınıfların yaşam biçimindeki farkların gittikçe azalmasına neden olmuştur. Örneğin Amerika Birleşik Devletleri’nde farklı toplumsal sınıflardaki insanlar arasında giyinme, eğlence, beslenme bakımından bir benzerlik oluşmuştur.

Sınıf bilinci, bireyin hangi sınıfa ait olduğunun farkında olmasıdır. Bir sınıfın sınıf bilincine ulaşabilmesi için gelişmesini engelleyen faktörleri ve kendi çıkarlarını bilmesi, bu çıkarlar doğrultusunda rolünün gerektirdiği davranışları yapması gerekir.

Bir sınıfa mensup olma, belirli biçimde düşünme ve belirli şekilde tepkide bulunmayı gerektirir. Bu aidiyet duygusu, ister istemez bazı fikirlere karşı yakınlık, bazı fikirlere karşı da uzaklık oluşturur. Her sosyal sınıfın kendisine özgü efsanesi, geleneği ve belirli tasavvurlara ve imajlara dayanan bir algılama biçimi vardır. Burjuvazi sınıfı için mülkiyet, işçi sınıfı için grev hakkı buna örnek gösterilebilir.

Gelir, meslek ve eğitim toplumsal sınıarın en önemli belirleyicileridir.
Gelir, meslek ve eğitim toplumsal sınıarın en önemli belirleyicileridir.
Şunlara da Göz Atmalısın
Share

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir