Türkiye-Avrupa Birliği İlişkileri Kronolojisi

1959
31 Temmuz: Türkiye, AET’ye başvurdu.

1963
12 Eylül: Türkiye-AET Ortaklık (Ankara) Anlaşması imzalandı.

1964
1 Aralık: 1963 Ortaklık (Ankara) Anlaşması yürürlüğe girdi.

1970
23 Kasım: 1963 Ortaklık (Ankara) Antlaşması’nda Gümrük Birliği sürecinin ikinci aşaması olarak öngörülen “Geçiş Dönemi”ni başlatan Katma Protokol imzalandı.

1971
1 Eylül: Katma Protokol’ün ticari hükümleri “Geçici Anlaşma” ile yürürlüğe konuldu. Böylece AET’nin Türkiye’den ithal ettiği sanayi ürünlerine uyguladığı gümrük vergileri ve miktar kısıtlamaları (tekstil ürünleri hariç) kaldırıldı.

1973
1 Ocak: Katma Protokol yürürlüğe girdi.
30 Haziran: Türkiye ve AET, aralarındaki 1963 Ortaklık (Ankara) Anlaşması’nı yeni üyeler İngiltere, İrlanda ve Danimarka’ya genişleten Tamamlayıcı Protokol imzalandı.

1982
22 Ocak: Avrupa Toplulukları, 12 Eylül 1980 askeri darbesini takiben 1983’te yapılacak seçimler öncesinde demokrasiye geçiş çağrısıyla

1963
Ortaklık (Ankara) Anlaşması’nı askıya aldı.

AB İlişkilerinin Yeniden Canlanması

1986
16 Eylül: Türkiye-AET Ortaklık Konseyi’nin toplanmasıyla dondurulan ilişkiler yeniden canlandırıldı.

1987
14 Nisan: Türkiye, AET, AKÇT ve EURATOM’a ayrı ayrı tam üyelik başvurusu yaptı.

1989
18 Aralık: Avrupa Komisyonu, Türkiye’nin tam üyelik başvurusu konusunda “Avis” olarak da bilinen “Görüş”ünü yayınladı. AET’nin kendi iç pazarını tamamlayacağı 1992’den önce yeni bir üye kabul edemeyeceği ilan edildi. Ayrıca Türkiye’nin üyelikten önce ekonomik, toplumsal ve siyasi alanlarda atması gereken adımlar olduğu belirtildi.

1990
6 Haziran: Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan ve Türkiye’yle her alanda işbirliğinin hızlandırılması konusundaki önlemleri içeren “İşbirliği Paketi” onay için Avrupa Konseyi’ne sunuldu.

1994
30 Temmuz: Avrupa Komisyonu, Gümrük Birliği’nin 1963 Ortaklık (Ankara) Anlaşması’nda belirtildiği gibi gerçekleşmesini sağlayacak ilkeleri belirledi.

1995
6 Mart: Brüksel’de yapılan Ortaklık Konseyi toplantısında I/95 sayılı karar alındı. Tam adı “Gümrük Birliğinin Son Döneminin Uygulanmaya Konmasına ilişkin 1/95 Sayılı Türkiye-AB Ortaklık Konseyi Kararı” olan bu kararla “Geçiş Dönemi” tamamlandı ve 1 Ocak 1996 itibariyle Türkiye-AB Gümrük Birliği tesis edildi.
13 Aralık: 1/95 Sayılı Ortaklık Konseyi Kararı, Avrupa Parlamentosu tarafından onaylandı.

Gümrük Birliğinin Yürürlüğe Girmesi

1996
1 Ocak: Sanayi ürünleriyle işlenmiş tarım ürünlerini kapsayan Gümrük Birliği resmen yürürlüğe girdi.

1997
12-13 Aralık: Lüksemburg Zirvesi’nde yapılan açıklamada Türkiye aday ülkeler arasında sayılmadı.

1998
3 Mart: Avrupa Komisyonu’nun Türkiye-AB ilişkilerinin geliştirilmesine yönelik hazırladığı “Türkiye için Avrupa Stratejisi” belgesi açıklandı.
4 Kasım: Avrupa Komisyonu, henüz aday ülke ilan edilmemesine rağmen Türkiye için ilk “İlerleme Raporu”nu yayınladı.

1999
11-12 Aralık: Helsinki Zirvesi’nde Türkiye resmen “aday ülke” ilan edildi.
13 Ekim: Avrupa Komisyonu, “1999 yılı Türkiye İlerleme Raporu”nu yayınladı.

2000
4 Temmuz: Türkiye’de Başbakanlığa bağlı “AB Genel Sekreterliği” kuruldu.
13 Ekim: Avrupa Komisyonu, “2000 yılı Türkiye İlerleme Raporu”nu yayınladı.

2001
24 Mart: AB, Türkiye için “Katılım Ortaklığı Belgesi”ni yayınladı.
24 Mart: Bakanlar Kurulu, “Ulusal Program”ı yayınladı.
13 Kasım: Avrupa Komisyonu, “2001 yılı Türkiye İlerleme Raporu”nu yayınladı.

2002
20 Kasım: Avrupa Komisyonu, “2002 yılı Türkiye İlerleme Raporu”nu yayınladı.
12-13 Aralık: Kopenhag Zirvesi’nde alınan kararla Türkiye’nin Kopenhag siyasi kriterlerini karşıladığının tespit edilmesini takiben müzakerelerin gecikmeden başlatılacağı ilan edildi.

2003
19 Nisan: Katılım müzakerelerine başlamak için yapılacak yasal ve anayasal değişikliklerin koordineli ve hızlı bir şekilde gerçekleştirilmesi amacıyla TBMM’de “AB Uyum Komisyonu” kuruldu.
12 Haziran: AB, Türkiye için Katılım Ortaklığı Belgesi’ni gözden geçirerek tekrar yayınladı.
24 Temmuz: Bakanlar Kurulu, “Ulusal Program”ı gözden geçirerek tekrar yayınladı.
5 Kasım: Avrupa Komisyonu, “2003 yılı Türkiye İlerleme Raporu”nu yayınladı.

2004
24 Nisan: Kıbrıs’ta adanın iki tarafında yapılan eş zamanlı referandumlarda Kıbrıslı Türklerin yüzde 64.9’u Annan Planı’nı onaylarken, GKRY’de yüzde 75.83 “hayır” oyu çıktı. Böylece plan yürürlüğe girmedi ama GKRY 1 Mayıs 2004’te AB üyesi oldu. 6 Ekim: “2004 yılı Türkiye İlerleme Raporu”yla birlikte bir tavsiye belgesi de yayınlayan Avrupa Komisyonu, siyasi kriterleri gerekli ölçüde karşıladığını tespit ettiği Türkiye’yle katılım müzakerelerinin başlatılmasını tavsiye etti.
17 Aralık: Brüksel Zirvesi’nde Türkiye’nin siyasi kriterleri yeterli ölçüde yerine getirdiği tespiti yapılarak katılım müzakerelerine 3 Ekim 2005’te başlanması kararı alındı.

2005
3 Haziran: Devlet Bakanı Ali Babacan, AB’yle yapılacak tam üyelik müzakerelerinde “Başmüzakereci” olarak görevlendirildi.
29 Haziran: AB, “Türkiye için Müzakere Çerçeve Belgesi”ni yayınladı.
30 Temmuz: Türkiye, 1963 Ortaklık (Ankara) Antlaşması’nı 1 Mayıs 2004’te AB üyesi olan 10 ülkeyi (Estonya, GKRY, Letonya, Litvanya, Macaristan, Malta, Polonya, Portekiz, Slovakya ve Slovenya) kapsayacak şekilde genişleten “Ek Protokol”ü imzaladı. Ancak yayınladığı bir belgeyle GKRY’yi tanımadığını ilan etti.
3 Ekim: Türkiye-AB katılım (tam üyelik) müzakereleri Lüksemburg’da başladı.
20 Ekim: Katılım müzakerelerinin ilk aşamasını oluşturan “Tarama Süreci”, 25. fasıl olan “Bilim ve Araştırma” faslı için yapılan “Tanıtıcı Tarama” toplantısıyla başladı (Tüm fasıllardaki tarama toplantılarıysa 13 Ekim 2006’da tamamlandı).
9 Kasım: Avrupa Komisyonu, “2005 yılı Türkiye İlerleme Raporu”nu yayınladı.

2006
26 Ocak: AB, Türkiye için Katılım Ortaklığı Belgesi’ni gözden geçirerek tekrar yayınladı.
12 Haziran: Taraması tamamlanan “Bilim ve Araştırma” faslı müzakerelere açıldı ve Türkiye’nin gerekli kriterleri yerine getirdiği tespitiyle aynı toplantıda geçici olarak kapatıldı.
31 Temmuz: Avrupa Komisyonu’nun 2006’ya kadar çeşitli adlar altında yaptığı mali yardım programları 2007-2013 dönemi için yeniden düzenlendi ve Türkiye’yi de kapsayan “Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA)” yürürlüğe girdi.
8 Kasım: Avrupa Komisyonu, “2006 yılı Türkiye İlerleme Raporu”nu yayınladı. Ek Protokol’ü imzalayan Türkiye’nin limanlarıyla havaalanlarını GKRY’ye açması istendi.
15 Aralık: Brüksel Zirvesi’nde Türkiye Ek Protokol’e ilişkin taahhütlerini yerine getirene yani limanlarıyla havaalanlarını GKRY’ye açana dek sekiz faslın müzakerelere açılmayacağı ve hiçbir faslın da geçici olarak kapatılmayacağı kararlaştırıldı.

2007
29 Mart: “İşletme ve Sanayi Politikası” faslı müzakerelere açıldı.
17 Nisan: Türkiye’nin AB Müktesebatına Uyum Programı açıklandı.
26 Haziran: “İstatistik” ve “Mali Kontrol” fasılları müzakerelere açıldı.
6 Kasım: Avrupa Komisyonu, “2007 yılı Türkiye İlerleme Raporu”nu yayınladı.
19 Aralık: “Tüketicinin ve Sağlığın Korunması” ve “Trans-Avrupa Ağları” fasılları müzakerelere açıldı.

2008
26 Şubat: AB, Türkiye için Katılım Ortaklığı Belgesi’ni gözden geçirerek tekrar yayınladı.
12 Haziran: “Şirketler Hukuku” ve “Fikri Mülkiyet Hukuku” fasılları müzakerelere açıldı.
5 Kasım: Avrupa Komisyonu, “2008 yılı Türkiye İlerleme Raporu”nu yayınladı.
18 Aralık: “Sermayenin Serbest Dolaşımı” ve “Bilgi Toplumu ve Medya” fasılları müzakerelere açıldı.
31 Aralık: Bakanlar Kurulu, “Ulusal Program”ı gözden geçirerek tekrar yayınladı.
30 Haziran: “Vergilendirme” faslı müzakerelere açıldı.
14 Ekim: Avrupa Komisyonu, “2009 yılı Türkiye İlerleme Raporu”nu
yayınladı.
21 Aralık: “Çevre” faslı müzakerelere açıldı.

2010
30 Haziran: “Gıda Güvenliği, Veterinerlik ve Bitki Sağlığı” faslı müzakerelere açıldı.
9 Kasım: Avrupa Komisyonu, “2010 yılı Türkiye İlerleme Raporu”nu yayınladı.

Avrupa Birliği Bakanlığı Kuruldu

2011
8 Haziran: Türkiye’de Avrupa Birliği Bakanlığı kuruldu.
12 Ekim: Avrupa Komisyonu, “2011 yılı Türkiye İlerleme Raporu”nu yayınladı.

2012
10 Ekim: Avrupa Komisyonu, “2012 yılı Türkiye İlerleme Raporu”nu yayınladı.

2013
16 Ekim: Avrupa Komisyonu, “2013 yılı Türkiye İlerleme Raporu”nu yayınladı.
5 Kasım: “Bölgesel Politikalar ve Yapısal Araçların Koordinasyonu” faslı müzakerelere açıldı.
16 Aralık: AB ile Türkiye arasında Mutabakat Zaptı ve Geri Kabul Anlaşması imzalandı. Böylece nihai hedefi Türk vatandaşlarına uygulanan Schengen vizesinin kaldırılması olan Vize Muafiyeti Süreci de resmen başladı.

2014
8 Ekim: Avrupa Komisyonu, “2014 yılı Türkiye İlerleme Raporu”nu yayınladı.
Ekim: AB’ye Katılım için Ulusal Eylem Planı’nın I. Aşaması (Kasım 2014-Haziran 2015) açıklandı.
1 Aralık: AB’ye Katılım için Ulusal Eylem Planı’nın II. Aşaması (Haziran 2015-Haziran 2019) açıklandı.

2015
10 Kasım: Avrupa Komisyonu, “2015 yılı Türkiye İlerleme Raporu”nu yayınladı.
14 Aralık: “Ekonomik ve Parasal Politika” faslı müzakerelere açıldı.

2016
9 Kasım: Avrupa Komisyonu, “2016 yılı Türkiye İlerleme Raporu”nu yayınladı.
24 Kasım: Avrupa Parlamentosu’nda yapılan oylamada, Türkiye’yle katılım müzakerelerinin geçici olarak dondurulması kararı çıktı.
14-15 Aralık: AB Konseyi (Zirve), Avrupa Parlamentosu’nun aldığı Türkiye’yle katılım müzakerelerinin geçici olarak dondurulması kararını benimsemedi.
22 Aralık: Avrupa Komisyonu, Türkiye-AB Gümrük Birliği’nin güncellenmesi görüşmelerini yapmak üzere AB Bakanlar Konseyi’nden yetki talep etti.

Şunlara da Göz Atmalısın
Share

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir