Türkiye-Orta Doğu İlişkileri

Türkiye-Orta Doğu İlişkileri

12 Şubat 2018 0 Yazar: uzun

1980-1990 Dönemi Türk Dış Politikası Türkiye-Orta Doğu İlişkileri;

1980-1990 döneminde Türkiye’nin Orta Doğu ve İslam ülkeleriyle ilişkileri, gelişme göstermiştir. Türkiye, o zamana kadar mesafeli durduğu İslam Konferansı Örgütü toplantılarına, 1981 yılında ilk defa başbakan seviyesinde katılmıştır.

Türkiye, bu dönemde bir yandan Arap ülkeleriyle ilişkilerini geliştirmeye çalışırken diğer yandan İsrail’le diplomatik ilişkilerini sürdürmeye özen göstermiştir. Ancak Türkiye’nin Orta Doğu ülkeleriyle ilişkilerini geliştirmeye çalışması, İsrail ve ABD’yi rahatsız etmiştir.

Türkiye, İsrail’le ilişkilerini dengeli bir şekilde sürdürmeye çalışmasına rağmen Filistin meselesine de ilgisiz kalamamıştır. Türk hükûmeti, 1979 yılında FKÖ’nün (Filistin Kurtuluş Örgütü), Türkiye’de bir temsilcilik açmasına izin vermiş; 1988’de Filistinlilerin sürgünde kurdukları devleti, tanıyan ilk ülkelerden biri olmuştur.

yaser arafat filistin kurtulus orgutu 300x171 - Türkiye-Orta Doğu İlişkileri

Yaser Arafat, Filistin Kurtuluş Örgütü lideri

1980-1990 döneminde Türkiye, Suriye ile ilişkilerini geliştirmeye çalışmasına rağmen sorunlar yaşamıştır. Bu dönemde Suriye ile Türkiye arasında tedirginliğe yol açan konuların başında, “sınıraşan sular sorunu” gelmektedir. Suriye, GAP’ın tamamlanmasından sonra, Türkiye’nin su meselesini baskı aracı olarak kullanacağını savunmuştur.

Suriye’nin bu tutumu aynı suyu kullanan Irak’ta da tedirginliğe yol açmıştır. Ancak Türkiye bugüne kadar su avantajını bir baskı aracı olarak kullanmamış, en kurak dönemlerde bile gerekli su miktarının akışını sağlamıştır.

Türkiye ile Suriye arasında yaşanan sorunlardan bir diğeri, Suriye’nin teröre destek vermesinden kaynaklanmıştır. 1970’li yıllarda yasa dışı Türk örgütlerine destek veren Suriye, Ermeni terör örgütü ASALA’ya da destek sağlamıştır. Suriye, ASALA’nın ardından PKK’ya da her türlü lojistik destek, silah ve askerî eğitim desteği sağlamıştır. 1984’ten beri Türkiye’nin mücadele ettiği bölücü terör örgütünü Türkiye’ye karşı pazarlık aracı olarak kullanmaktan çekinmemiştir. Suriye’yi bu konuda yalnız bırakmayan İran ve Irak da bölücü terör örgütünü desteklemiştir.

irak iran savasi 300x232 - Türkiye-Orta Doğu İlişkileri

İran-Irak Savaşı, 1980-1988

İran Devrimi’ni takip eden yıllarda, Türkiye ile İran arasındaki rejim farklılığı daha da belirginleşmiş, bu durum iki ülke arasında güvensizliğe yol açmıştır. Ancak İran ile Irak arasında 1980 yılında başlayan savaş boyunca, Türkiye’nin izlediği tarafsızlık politikası pürüzleri en aza indirmiştir. İran-Irak Savaşı, bölge barışına zarar vermekle kalmamış, 1990’da başlayıp uzun yıllar dünya kamuoyunu etkileyecek olan Körfez Krizi’nin nedenlerinden birini oluşturmuştur. Sekiz yıl süren bu savaş sırasında ekonomik açıdan zayıflayan Irak, zararlarını karşılamak için Kuveyt’i ilhak etme planları yapmaya başlamıştır.

Bu Konuda Bir Soru Sormak İster misin?