Türkiye’de Çığ ve Etkileri

Dünyanın her yerinde olduğu gibi ülkemizde de çığ felaketi, dağların yüksek oldu­ğu kesimlerde ve kar yağışının etkili olduğu yerlerde görülür. Kış aylarında ülkemize Akdeniz, Karadeniz ve Balkanlar üzerinden soğuk hava dalgası gelir.

Akdeniz üzerinden gelen hava dalgası nemli ve ılık olduğu için kalın örtü bırakabilen kar yağışlarına sebep olur. Karadeniz ve Balkan Yarımadası üze­ rinden gelen soğuk hava kütleleri nispeten daha az nem taşır.

Bu durumda ince taba­kalardan oluşan kar örtüsü oluşur. Üst üste biriken bu kar kütleleri ağırlaşır ve yerçeki­min etkisiyle ya da rüzgârın çarpma gücüne bağlı olarak yamaçtan aşağı doğru sürüklenerek çığ felaketinin başlamasına neden olur.

Çığ

Çığ olayı, ülkemizde en sık Doğu Anadolu bölgesinde, Karadeniz bölgesinin kıyı­dan uzak iç kesimlerinde ve Güneydoğu Anadolu bölgesinin kuzeydoğusunda karşı­mıza çıkar. Yerleşmeler Doğu Anadolu bölgesinde özellikle dağların yamacına ve eğim kı­rığı dediğimiz eteklere toplanmıştır.

Bu durum burada yaşayan halkı her an çığ felaketi ile yüz yüze bırakır ancak evlerini volkanik taşlardan yapan Doğu Anadolu halkı için eğim kırıkları vazgeçilmez alanlardır.

Çığ

Çığ olayının en az yaşandığı bölgeler batıdaki Ege bölgesi, Marmara bölgesi ve İç Anadolu bölgesidir ancak geçen yıllarda Bozdağ­lar’dan düşen çığ Ödemiş ilçesinde bir felakete neden olmuştur.

Akdeniz bölgesinde sıcaklığın yüksek olması buharlaşma şiddetini artırır. Dağların dorukları dışında kalın kar örtüsü eteklere kadar inmez onun için çığ felaketinin en az yaşandığı bölgelerimiz arasındadır.

19232002 yılları arasında yaşanan çığ olaylarında 1049 insan hayatını yitirmiştir. Bunun yanında çok sayıda hayvan da telef olmuştur. Çığ düşmesinin % 80’i ocakşu­bat ayları arasında görülmektedir.

Özellikle Kuzey Anadolu bölümünde Erzurum Kars yayları ile Güneydoğu Anadolu bölgesinin kuzeyindeki yüksek yerlerde bitki örtüsü­nün yoksun alanlar çığ için riskli yerlerdir. Çığ olayının yaşanmasının ardından yitip

giden canlardan başka, kara yolu, demir yolu gibi ulaşım ağları kapanır. Yüzlerce yolcu ulaşımın aksaması sebebiyle yolda ve binalarda mahsur kalır. İletişim ve haberleşme ağı kesintiye uğrar. Ayrıca doğal denge bozulduğu için ekolojik sıkıntılarda yaşanır.

Çığ Dağılım Haritası

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir