Ulaşım Sistemlerinin Yerleşme ve Ekonomik Faaliyetlere Etkisi Nedir?

Ulaşım Sistemlerinin Yerleşme ve Ekonomik Faaliyetlere Etkisi Nedir?

10 Haziran 2019 0 Yazar: Recep

uz Ulaşım lerinin Yerleşme ve Ekonomik lere Etkisi, bu konuda Kocaeli ve Çanakkale illerimizi kısaca ele alacağım. Konu anlatımı 12. kitap ve ders notları incelenerek derlenmiştir.

Ulaşım lerinin Yerleşme ve Ekonomik lere Etkisi

Ulaşım Sistemlerinin Yerleşme ve Ekonomik Faaliyetlere Etkisi

Ulaştırma leri ve leri, modern ekonomilerin ve toplumsal gelişmenin temel ögesidir. Ulaşım leri ve yerleşmelerin gelişmesi arasında sıkı bir ilişki vardır. Ulaşım fonksiyonunun özünü meydana getiren ulaşım leri, istihdamdan çok , tarım, ticaret, yönetim, turizm ve güvenlik gibi fonksiyonların altyapısını oluşturduğu için kent yerleşmeleri açısından son derece önemlidir. Ticaret ve si yoğun olan kentlerin kara, demir veya deniz yolları bakımından önemli bir noktada olduğu dikkati çeker.

Ulaşım imkanları rahat ve kolay olan bir yerleşmenin, zaman ilerledikçe bu imkanlarını kullanarak ticaretini geliştirmesi daha kolaydır. Nitekim İpek Yolu veya Baharat Yolu gibi önemli yollar üzerinde boyunca birçok şehir kurulmuştur. Bir bölgenin ulaşım lerinin gelişmesinde bölgenin diğer bölgelere ve kuruluşlarına göre u da önemlidir. Yani bölgenin çevresinde gerçekleştirilen ekonomik ler, o bölgenin ticaret yollarının transit geçiş bölgesi olmasını sağlayabilir. Bu durum da bölgenin ekonomik açıdan gelişmesinde oldukça etkili olacaktır.

Ülkemizde ulaşım lerinin gelişmiş olduğu bölgelere bakıldığında ekonomik lerin ve yerleşmelerin bu bölgelerde yoğunlaştığı görülür. Ekonomik lerin temel süreçlerinden olan dağıtımın ulaşım leri ile sıkı bağı yadsınamaz. Dolayısıyla bir bölgede ulaşım lerinin gelişmiş olması, ekonominin doğası gereği ekonomik lerin de gelişeceği anlamına gelmektedir.

Kocaeli

sindeki illere göre u ve ulaşım lerinin gelişmesi nedeniyle bir ve transit geçiş şehri niteliğindeki Kocaeli, ulaşımın ekonomiye ve yerleşmeye etkisini incelemede güzel bir örnek teşkil etmektedir.

Kocaeli’nin leşmesinde en önemli etken, tüm ulaşım imkanlarına sahip olmasıdır. Kara ve demir yolu ağları ile yapılan taşımacılık, özellikle Avrupa ve Orta Doğu’ya yapılmakta olup limanlar ile yapılan deniz taşımacılığı da önemli bir boyuta ulaşmıştır. İstanbul ve Bursa gibi önemli ticaret ve merkezlerine yakınlığı, yatırımlar açısından Kocaeli’yi öncelikli kılmaktadır. Kocaeli’nin şehir merkezi İzmit’in, İstanbul’a uzaklığı 85 km’dir. İstanbul’un batı yakasında bulunan Ata Havalimanı ve doğusunda gösteren hemen yakınındaki Sabiha Gökçen Havalimanı ile dünyaya açılan Kocaeli, Ankara’ya da TEM otoyolu ile bağlıdır. Uluslararası İstanbul Ata Havalimanı’na 90 km, Uluslararası Sabiha Gökçen Havalimanı’na 50 km mesafededir. 5 kamu limanı (Derince ve Yarımca) ve 35 özel iskele ile deniz ulaşımı imkanları açısından tüm ’nun en iç noktasındadır. Ulaşım lerinin gelişmiş olması Kocaeli’ni, iye’nin en önemli kenti haline getirmiştir.

Kocaeli’de GSYİH’nin yüzde 69,9’unu sektörü oluşturmaktadır. İlde Odasına bağlı yaklaşık 1.300 kuruluşu göstermektedir. Bu kuruluşları, ağırlıklı olarak Gebze, İzmit ve Körfez ilçelerinde toplanmıştır. Ülkemizin en büyük 100 kuruluşunun 18’i Kocaeli’de bulunmaktadır. Kocaeli’nin imalat i açısından ülke içinde ve dış ticaretteki payı ise %13’tür. Sahip olduğu kolları; kimya, metal eşya, otomotiv ve makine sinin yanında taş ile toprağa dayalı olarak sayılabilir.

Ülke genelinde tüketilen toplam enerjisinin yaklaşık yüzde 10’u Kocaeli’de lerinde tüketilmektedir. İlde 7’si aktif olmak üzere 12 organize bölgesi bulunmaktadır. Kocaeli, kişi başına düşen yıllık milli gelir açısından son 10 yıldır ülke genelinde birinci sırada yer almaktadır. Bu değer, iye ortalamasının yaklaşık iki buçuk katıdır. Genel bütçe ve vergi gelirlerine katkı bakımından da Kocaeli %17,41 ile iye sıralamasında ikinci sırada yer almaktadır.

Ulaşım imkanlarının zenginliği ve u itibarıyla zengin ekonomik çeşitliliği Kocaeli’nin yüksek iş gücü talebi görmesine neden olmaktadır. Ulaşım ve ekonomik leri gelişmiş olan Kocaeli; sürekli göç almakta, bu durum nüfusun artmasına ve yerleşme alanlarının genişlemesine yol açmaktadır. 2016 yılı nüfus verilerine bakıldığında Kocaeli’de nüfusun 1.830 .772 kişi olduğu görülmektedir. Yüz ölçümü 3.623 km2 olan Kocaeli ilinde km2 ye 505 kişi düşmektedir.

Çanakkale

Kuş uçumu uzaklık olarak Bursa, İstanbul, Kocaeli gibi ticaret ve açısından gelişmiş şehirlere yakın olmasına rağmen ulaşım olanaklarının kısıtlı olması nedeniyle Çanakkale’de ekonomik ler yetersiz ve nüfus yoğunluğu seyrektir. Çanakkale, uluslararası transit deniz ticaretinin geçiş güzergahı üzerinde önemli bir boğaza sahiptir. Ancak art bölgesindeki ulaşım yollarının sapa kalması, bu avantajını kullanmasına engel olmaktadır. Tarım, il ekonomisinde en önemli tir. Yetiştirilen tarım ürünleri arasında en önemli yeri oransal olarak sebze; ekim sahası olarak da hububat almaktadır.

Çanakkale’nin önemli geçim kaynaklarının başında ise hayvancılık gelmektedir. Son yıllarda tarıma dayalı kolları gelişme gösterse de ulaşım yollarının yetersizliği nedeniyle istenen seviyeye ulaşılamamıştır.

Çanakkale, yapımı devam etmekte olan Çanakkale 1915 Köprüsü ile yeni bir ulaşım yoluna sahip olacaktır. Kınalı-Tekirdağ-Çanakkale-Savaştepe otoyolu, İstanbul-Edirne otoyolunun Kınalı Kavşağı bölgesinden başlayıp Bolayır ve Gelibolu’nun kuzeyinden geçerek Sütlüce-Şekerkaya arasında 1915 Çanakkale Köprüsü’ne ulaşacaktır.