Yanıkların Şiddeti

Yanıkların Şiddeti

30 Ocak 2018 0 Yazar: Recep

Yanıkların şiddetini belirleyen 5 faktör vardır. Bunlar aşağıda verilmiştir.
1. Derinlik (birinci, ikinci, üçüncü derece)
2. Yüzey miktarı (Dokuzlar Kuralı)
3. Kritik alanların yanması (eller, ayaklar, yüz, genital organlar)
4. Kazazedenin yaşı (çok genç veya çok yaşlı olması)
5. Kazazedenin genel sağlık durumu (diğer yaralanmalar ve hastalıklar)
Yanıklar şiddetine göre şiddetli yanıklar, orta şiddetli yanıklar, hafif yanıklar olmak üzere üçe ayrılır.

Şiddetli yanıklar:

En ciddi yanıklardır. Bunlar;

1. El, ayak, cinsel organlar, yüz gibi kritik alanları içeren yanıklar,
2. Beraberinde solunum lüğü veya kırık olan yanıklar (derecesi ne olursa olsun),
3. Vücut yüzeyinin %10’undan fazlasını kaplayan 3. derece yanıklar,
4. Vücut yüzeyinin %25’inden fazlasını kaplayan 2. derece yanıklar,
5. Derecesi ne olursa olsun vücut yüzeyinin %30’undan fazlasını kaplayan yanıklar,
6. Yaşlı, ağır hasta ve çocuklardaki yanıklar (sıvı kaybına duyarlı oldukları için),
7. Direkt sıcak temas ve haşlanma haricindeki etkenlerle (asit, , kimyasal , radyasyon) oluşan yanıklardır (yüzey alanına bakılmaksızın).

Orta şiddetli yanıklar:

Şiddetli yanıklardan daha az tehlikeli olmalarına rağmen yine de ciddi yaralanmalardır.
1. Vücut yüzeyinin %2-10’unu kaplayan (el, ayak ve cinsel organlar hariç) 3. derece yanıklar,
2. Vücut yüzeyinin %15-25’ini kaplayan 2. derece yanıklar,
3. Vücut yüzeyinin %50-75’ini kaplayan 1. derece yanıklar orta şiddetli yanıklardır.

Hafif yanıklar

1. Vücut yüzeyinin %2’sinden azını kaplayan 3. derece yanıklar,
2. Vücut yüzeyinin %15’inden azını kaplayan 2. derece yanıklar hafif yanıklardır.

Çocuklarda yanık şiddeti

1. Vücut yüzeyinin %20’sinden fazlasını kaplayan 2. derece yanık şiddetlidir.
2. Herhangi bir 3. derece yanık şiddetlidir.
3. Vücut yüzeyinin %10-20’sini kaplayan 2. derce yanık orta şiddetlidir.
4. Herhangi bir 1. derece yanık orta şiddetlidir.

Yanıklarda İlk Yardım

Öncelikle yanma sürecini sona erdirmek gerekir. Örneğin yanmaya sebep olan alevi söndürmek, kızgın metali uzaklaştırmak, ısıya maruz kalmış giysileri çıkarmak vb.

Birinci Derece Yanıklarda İlk Yardım

• Asla yanık üzerine yoğurt, salça, diş macunu, zeytinyağı vb. şeyler sürülmemelidir.
• Yanık bölge 10 dakika süreyle soğuk suya tutulmalıdır.
• Yanan yerdeki gerginliği azaltmak ve ağrıyı almak üzere bölgeye yağlı krem veya yanık merhemi sürülebilir.
• Geniş yüzeyli yanıklarda, yaralıya bol sıvı içirilmelidir.

Yanıkların Şiddeti 1

birinci derece yanık

İkinci Derece Yanıklarda İlk Yardım

2. derece yanıklarda ilk yardım uygulaması 1. derece yanıklar için uygulanan ilk yardımla aynıdır. İlave olarak su toplayıp oluşan şişlikler asla patlatılmamalı ve yanan bölgenin derisi asla soyulmamalıdır. Şayet su toplanması nedeniyle oluşan şişlikler kendiliğinden patlamışsa o bölge antiseptik ile silinip üzeri steril gazlı bez ile kapatılabilir. Plaster kullanılması yanık dokuyu zedeleyeceğinden tercih edilmemelidir. Hasta yanık merkezine ya da hastaneye götürülmelidir.

Yanıkların Şiddeti 2

ikinci derece yanık

Üçüncü Derece Yanıklarda İlk Yardım

Hastanın mutlaka bir yanık merkezine veya hastaneye götürülmesi gerekir. Hasta eğer içebilecek durumda ise hastaya bol sıvı içirilmelidir. Alkollü ve asitli içecekler verilmemelidir. Açık yanık yaralarının hava ile teması kesilmelidir. Bunun için yara nemli steril gazlı bez veya alüminyum yanık örtüsü ile kapatılmalıdır. Böylece açık yanık yarası enfeksiyondan korunmuş olur.

Yanıkların Şiddeti 3

üçüncü derece yanık

Kızgın Sıçraması ve İlk Yardım

Kızgın yağ, katran, zift, erimiş plastik vb. ler vücuda temas ettiğinde yakıcı etkileri bu ler soğuyana kadar devam eder. Bu nedenle kızgın yağ, katran, zift vb. lerle temas eden vücut bölgesi soğuk su içerisine sokularak uzun süre bekletilmelidir.

Yaralıyı Yangından ve Yanmaktan Kurtarmak

Üzerindeki elbiseleri alev alan kişi yere yatırılarak kendi çevresinde yuvarlanması sağlanmalı veya battaniye gibi malzemelere sarılarak alev söndürülmeye çalışılmalıdır. Vakit geçirilmeden kazazedenin üzerindeki elbiseler sıyırılmadan ve gerekirse kesilerek çıkarılmalıdır. Yanan bölgeye soğuk (poşete konmuş veya havluya sarılmış buz vb.) uygulanarak yanma derecesi ve ağrı azaltılabilir.