Zehirlenmelerde İlk Yardım

Zehirlenmelerde İlk Yardım

30 Ocak 2018 0 Yazar: Recep

Vücudun fonksiyonlarını (solunum sistemi, dolaşım sistemi, sindirim sistemi, sinir sistemi vb.) bozan kimyasal veya organik maddelerin vücuda girmesi ve nüfuz etmesi “zehirlenme” olarak ifade edilir. Zehirlenmelere sebep olan maddelerin tümü “toksik maddeler” olarak tanımlanır. Toksik maddeler vücuda girdikten sonra özelliğine göre vücutta kızarıklık, şişlik, gerginlik, ağrı ve kaşıntı gibi belirtiler oluşturabilir.

Zehirlenmenin niteliğine göre vücut sıcaklığının yükselmesi (ateş), tüm vücutta kızarıklık, döküntü, kaşıntı, solunum zorluğu ve nabızda düzensizlik görülebilir. Bununla birlikte baş ağrısı, kulak çınlaması, hâlsizlik, kendinden geçme, bilinç kaybı gibi belirtiler de gözlenebilir. Zehirlenen kişilerin şoka girebileceği ve tedavi edilmezlerse hayati tehlike oluşabileceği unutulmamalıdır.

Zehirlenmelerde Genel İlk Yardım Kuralları

Zehirlenmelerde ilk yardım için öncelikle hastanın yaşamsal fonksiyonlarını değerlendirmek gerekir. Merkezi sistemle ilgili, koma ve havale; dolaşım sistemiyle ilgili, tansiyon düşmesi, şok, kalp atışındaki sorunlar ve kalp krizi; solunum sistemiyle ilgili, solunum yetmezliği ve solunum durması gibi belirtilere öncelik verilmelidir.

Zehirlenme olaylarında zehirlenmeye neden olan maddenin bilinmesi, hastaya uygulanacak ilk yardım ve tedavinin belirlenmesinde büyük önem taşır. Bu nedenle zehirlenen kişinin yanında bulunanlardan hastanın durumunun ayrıntılı biçimde öğrenilmesi, zehrin ne zaman, ne miktarda ve hangi yolla alındığının belirlenmesi ve bu bilgilerin sağlık ekibine de iletilmesi son derece yararlıdır. Her türlü zehirlenme olayında Zehir Danışma Merkezi (114) aranarak bilgi alınabilir.
Zehirlenmeler, zehrin vücuda alınış şekline göre dört grupta incelenir.

Zehirlenmelerde İlk Yardım 1

Zehirlenme

Solunum Yolu İle Zehirlenmeler

Doğal gaz, egzoz gazı, şofben ve sobadan sızan duman ve diğer zehirli gazların solunması sonucunda görülen zehirlenmelerdir. Bazı zehirli gazların renksiz ve kokusuz olması nedeniyle fark edilmeden solunması ciddi zehirlenmelere hatta ölümcül sonuçlara neden olabilmektedir. Ortamdaki havanın oksijen oranının düşmesi sonucunda da zehirlenmeler görülebilir. Belirtilerin erken fark edilmesi hayat kurtarır.

Belirtileri

• Baş ağrısı, baş dönmesi, kulak çınlaması,
• Kendinden geçme,
• Bulantı ve kusma,
• Gözlerde kararma,
• Nefes almada zorluk,
• Deride renk değişimidir.

İlk Yardım

• Solunum yolu ile zehirlenmelerde zehirleyici maddeler kana daha kısa sürede geçeceğinden ilk yardım açısından hızlı davranılmalıdır. Öncelikle zehirli gaz kaynağı kapatılalarak ortam havalandırılmalıdır. Mümkünse hasta temiz havaya çıkarılmalıdır.
• Mutlaka acil yardım (112) alınmalıdır.
• Hastanın yüzüne soğuk su serpilmeli, kolları açılıp kapatılarak hasta hareket ettirilmelidir.
• Şok durumu gözlemleniyorsa hemen gerekli müdahaleler yapılmalıdır.
• Zorunlu durumlarda suni solunum ve kalp masajı yapılmalıdır.

Zehirlenmelerde İlk Yardım 2

Solunum yolu zehirlenmeleri

Sindirim Yolu İle Zehirlenmeler

Zehir etkisi yapan maddelerin vücuda ağız yoluyla alınması sonucunda oluşan zehirlenmelerdir. Genel olarak bayat besinlerin tüketilmesi; bilinçsiz ilaç kullanılması; tarım ilaçları, temizlik malzemeleri, alkol ve korozif maddelerin (tahriş edici) yanlışlıkla yenilmesi veya içilmesinden kaynaklanır.

Bazı bünyelere etki eden çeşitli alerjik maddeler de bu gruba girer. Alerjik maddelerin her bünyeye aynı etkiyi yapmadığını unutmamak gerekir.

İlk Yardım

• Zehir vücuda alınalı 30 dakika geçmemiş ise hasta kusturulur.
• Kusturulduktan sonra hastaya ılık su içirilir.
• Şayet asit veya bazik maddeler ya da petrol ürünleri içilmişse hastayı kusturmak sakıncalıdır. Ayrıca bilinci kapalı olan hasta asla kusturulmamalıdır.
• Hasta hastaneye götürülmelidir. Korozif madde içmiş kişilerin mutlaka hastane tedavisine ihtiyaçları vardır.
• Ne yapılacağına karar verilemeyen durumlarda mutlaka 114 ZEHİR DANIŞMA MERKEZİ aranmalıdır.